Upadłość konsumencka w 2023 roku - wszystko co musisz wiedzieć na temat ogłoszenia upadłości
O upadłości konsumenckiej słyszała znaczna większość z nas, jako o sposobie na wyjście z długów, dla osób które wpadły w spiralę zadłużenia i przestały spłacać swoje zobowiązania. Z tego wpisu dowiesz się, czym dokładnie jest upadłość konsumencka oraz jak można ją ogłosić w 2023 roku.
Spis treści:
1. Czym jest i na czym polega upadłość konsumencka?
2. Etapy upadłości konsumenckiej
3. Warunki ogłoszenia upadłości konsumenckiej w 2023 roku
4. Ogłoszenie upadłości a prowadzenie firmy
5. Czy można ogłosić upadłość nie mając majątku?
6. Zalety upadłości – dlaczego warto ją ogłosić?
7. Kiedy nie warto ogłaszać upadłości?
8. Ile trwa upadłość konsumencka?
9. Co wpłynie na wydłużenie postępowania?
10. Jak najszybciej uzyskać oddłużenie?
11. Zawiniona upadłość – kiedy stanowi przeszkodę oddłużenia?
12. Podsumowanie
13. Pomoc prawna w sprawach upadłościowych
1. Czym jest i na czym polega upadłość konsumencka?
Upadłość konsumenta jest specjalnym postępowaniem sądowym. Jej celem jest oddłużenie osób, które nie radzą sobie ze spłatą długów. Tzw. bankructwo konsumenckie to często jedyny sposób na pozbycie się długów dla osób, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.
Przyczyny tej trudnej sytuacji mogą być różne. Mogą to być niespodziewane sytuacje, takie jak: utrata pracy lub poważna choroba. Mogą to być również zaciągnięte pożyczki i kredyty, niepowodzenie przedsięwzięcia biznesowego lub inne niepowiedzenia życiowe.
W toku upadłości sąd przy pomocy syndyka ustala wysokość zadłużenia upadłego, a także dochody, które osiąga dłużnik i majątek, który posiada. Następnie sąd ustala plan spłaty, w ramach którego określa, jaka część zadłużenia zostanie spłacona, a jaka umorzona. W związku z tym, że celem upadłości jest oddłużenie, to co do zasady jej skutkiem będzie umorzenie całości niespłaconych zobowiązań, tak aby zapewnić dłużnikowi rozpoczęcie nowego etapu w swoim życiu.
2. Etapy upadłości konsumenckiej
Wbrew obiegowej opinii, samo ogłoszenie upadłości nie oznacza jeszcze umorzenia naszych długów, a jedynie zakończenie pierwszego etapu postępowania. Cała procedura wygląda następująco:
♦ składamy wniosek o ogłoszenie upadłości,
♦ sąd sprawdza, czy nasz wniosek spełnienia warunki formalne,
♦ jeśli wszystko się zgadza i spełniamy warunki, sąd ogłasza upadłość konsumencką,
♦ na tym etapie pojawia się syndyk, który ustala nasze dochody i majątek oraz dokonuje jego sprzedaży,
♦ na końcu sąd podejmuje decyzję w przedmiocie oddłużenia (umorzenia długów): na tym etapie sąd może ustalić plan spłaty lub umorzyć długi bez ustalenia planu spłaty bądź odmówić umorzenia długów.
3. Warunki ogłoszenia upadłości konsumenckiej
Po pierwsze, upadłość możesz ogłosić, jeżeli nie jesteś przedsiębiorcą. Jeżeli prowadzisz obecnie firmę, to upadłość będziesz mógł ogłosić dopiero po jej zamknięciu. Oprócz przedsiębiorców również wspólnicy spółek osobowych nie zawsze mogą ogłosić upadłość. Więcej na ten temat dowiesz się z mojego wpisu na blogu: „Kto może ogłosić upadłość konsumencką”.
Po drugie, upadłość możesz ogłosić, jeżeli posiadasz zadłużenie, którego nie jesteś w stanie spłacić. Innymi słowy, jest do sytuacja, gdy nie posiadasz majątku, który wystarczałby na spłatę długów. Jesteś wówczas osobą niewypłacalną i właśnie ten stan niewypłacalności sprawia, że możesz wnioskować o ogłoszenie upadłości. Więcej na ten temat niewypłacalności, możesz przeczytać we wpisie: „Mam długi – czy mogę ogłosić upadłość?”.
Jeżeli zatem posiadasz zadłużenie, którego nie jesteś w stanie spłacić i nie prowadzisz działalności gospodarczej, to możesz wstępnie założyć, że upadłość konsumencka jest przeznaczona właśnie dla Ciebie.
4. Ogłoszenie upadłości a prowadzenie firmy
Jak się na pewno domyślasz przedsiębiorcy nie mogą ogłosić upadłości konsumenckiej. Nawet jeżeli zawiesili działalność gospodarczą. Nie ma przy tym znaczenia, czy ich długi wynikają z prowadzonej działalności. Innymi słowy, nawet jeśli przedsiębiorca zadłuży się jako konsument i nie ma to nic wspólnego z prowadzoną firmą (np. zaciągnie kredyt konsumpcyjny), to i tak nie może ogłosić upadłości konsumenckiej.
Ograniczenie to obowiązuje jednak tylko w czasie prowadzenia firmy. Po zamknięciu firmy były przedsiębiorca może już wystąpić o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. I to nawet, gdy posiada długi z tytułu prowadzonej wcześniej firmy. Co więcej długi firmowe mogą być jedynymi długami jakie posiada były przedsiębiorca, a i tak będzie mógł ogłosić upadłość konsumencką, o ile już tej działalności nie prowadzi. Jest to możliwe już następnego dnia po formalnym zamknięciu firmy (po wykreśleniu z CEIDG). Nie ma zatem potrzeby oczekiwania na upływ roku od zakończenia działalności, aby złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
5. Czy można ogłosić upadłość nie mając majątku?
To, czy posiadasz majątek nie ma zasadniczo znaczenia w przypadku ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Upadłość możesz bowiem ogłosić, nawet jeśli nie posiadasz żadnego majątku. Możesz nawet nie być w stanie pokryć kosztów postępowania, a i tak upadłość zostanie przeprowadzona. Koszty te pokryje wówczas za ciebie tymczasowo Skarb Państwa.
Koszty niepokryte w trakcie postępowania zostaną następnie uwzględnione w planie spłaty i spłacisz je w ustalonych ratach. Może się też zdarzyć, że ze względu na Twoją sytuację nie będziesz w stanie pokryć kosztów w jakiejkolwiek części. Wówczas poniesie je za Ciebie ostatecznie Skarb Państwa.
6. Zalety upadłości – dlaczego warto ją ogłosić?
Głównym celem upadłości konsumenckiej jest umorzenie długów, po to aby umożliwić dłużnikowi powrót do normalnego funkcjonowania. Dlatego upadłość jest nastawiona na oddłużenie nawet wbrew woli wierzycieli.
Po ogłoszeniu upadłości Twoje życie i funkcjonowanie ustabilizuje się. Nie będą niepokoić Cię wierzyciele i komornicy. Postępowania egzekucyjne zostaną zawieszone, a następnie umorzone. Nie będą Ci naliczane również odsetki i koszty egzekucyjne, które mogły dotychczas powodować, że Twoje zadłużenie jedynie z miesiąca na miesiąc rosło. Nawet jeśli dokonywałeś regularnych spłat.
Ponadto, po ogłoszeniu upadłości, sąd ustali plan spłaty, w ramach którego będziesz spłacał co miesiąc określoną, znaną ci kwotę. Dzięki temu Twoje zadłużenie zacznie maleć, aż w końcu reszta Twoich długów zostanie umorzona oraz uzyskasz szansę na nowy start.
Pamiętaj jednak, że każda sytuacja wymaga osobnej analizy. Dlatego zanim podejmiesz decyzję o złożeniu wniosku o upadłość, zapoznaj się dobrze z tematem upadłości, a najlepiej skonsultuj się z prawnikiem. Warto również udać się po poradę do radcy prawnego lub adwokata. Można również skorzystać z pomocy doradcy restrukturyzacyjnego, który specjalizuje się w sprawach upadłościowych.
7. Kiedy nie warto ogłaszać upadłości?
Każdą sytuację należy dobrze przeanalizować zanim podejmiemy decyzję o ogłoszeniu upadłości. Chociaż w wielu przypadkach ogłoszenie upadłości przyniesienie nam same korzyści, to jednak nie zawsze tak musi być. Czasem sąd, mimo przeprowadzenia upadłości i spieniężenia Twojego majątku, może odmówić umorzenia długów, np. gdy uzna, że doprowadziłeś do swojej niewypłacalności lub istotne zwiększyłeś jej stopień w sposób celowy. Zostaniesz wówczas bez majątku, za to z niespłaconymi długami. Możliwe jest również uznanie za bezskuteczne czynności, których dokonywałeś w ostatnich latach, np. darowizny lub pozornej umowy sprzedaży, wskutek których wyzbyłeś się majątku, aby uniemożliwić zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Dlatego każdą sprawę należy gruntownie przeanalizować zanim podejmiemy decyzję o ogłoszeniu upadłości.
To, czy w Twoim przypadku ogłoszenie upadłości będzie korzystne i konieczne, zależy od różnych okoliczności, między innymi od sytuacji finansowej. Niekiedy ogłoszenie upadłości może być korzystne przy stosunkowo niskim zadłużeniu (poniżej 20-30 tys. złotych). Jednakże nie zawsze. Czasem, przy niewielkim zadłużeniu, korzystniej będzie porozumieć się z wierzycielami, ustalając np. umorzenie części zadłużenia i spłatę reszty w ratach. W kontaktach z wierzycielami dobrze jest korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże wynegocjować dobre warunki spłaty oraz zapewni wsparcie merytoryczne i zabezpieczenie interesów.
8. Ile trwa upadłość konsumencka?
Sąd upadłościowy powinien co do zasady ogłosić upadłość w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Jest to jednak termin instrukcyjny, co oznacza, że chociaż sąd powinien ogłosić upadłość w tym terminie, to jednak jego przekroczenie nie powoduje żadnych ujemnych skutków prawnych. W praktyce zatem to jak długo będziemy oczekiwać na ogłoszenie upadłości zależy od tego jak bardzo w danym okresie obciążony pracą jest sąd. Trudno przewidzieć, ile spraw upadłościowych wpłynie do sądów w 2023 roku. Zwykle ogłoszenie upadłości będzie trwało od 2 do 4 miesięcy.
Należy też mieć na uwadze, że samo ogłoszenie upadłości nie oznacza jeszcze umorzenia naszych długów. Po jej ogłoszeniu rozpoczyna się bowiem drugi, nie mniej ważny etap postępowania, w którym pojawia się syndyk. W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd wskaże bowiem syndyka, który następnie skontaktuje się z nami w celu przejęcia wartościowego majątku, który ewentualnie posiadamy. Majątek ten zostanie sprzedany przez syndyka, a środki w ten sposób uzyskane zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania i spłatę wierzycieli. Zwykle likwidacja majątku przez syndyka powinna trwać nie dłużej niż 6 miesięcy licząc od dnia ogłoszenia upadłości przez sąd. Ten etap postępowania może się jednak wydłużyć, jeżeli posiadamy znaczny majątek, ponieważ syndyk będzie musiał go sprzedaż zanim przejdziemy do kolejnego etapu.
Ostatnim etapem jest ustalenie planu spłaty i jego wykonywanie, po którym uzyskamy oddłużenie. Zazwyczaj czas trwania postępowania od dnia ogłoszenia upadłości do czasu umorzenia długów wynosi około 3,5 roku. W niektórych jednak sytuacjach okres ten może być krótszy lub dłuższy.
9. Co wpłynie na wydłużenie postępowania?
Okres ten może być dłuższy, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Niekiedy sądy orzekają dłuższy okres spłat dla osób, których niewypłacalność powstała w związku z hazardem lub innymi uzależnieniami, a także wobec były członków zarządów spółek lub byłych przedsiębiorców, którzy nie złożyli w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości na zasadach ogólnych. Umorzenie długów może wówczas potrwać nawet około 7,5 roku.
10. Jak najszybciej uzyskać oddłużenie?
Umorzenie długów uzyskasz szybciej, jeżeli jesteś trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat. Wówczas sąd umorzy długi bez ustalenia planu spłaty. Z tak szybkim oddłużeniem możemy mieć do czynienia na przykład, gdy poważne problemy zdrowotne w istotny sposób ograniczają nasze możliwości zarobkowe. W takiej sytuacji oddłużenie może nastąpić już w terminie 8 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o upadłość, o ile sąd nie jest nadmiernie obciążony pracą.
11. Zawiniona upadłość - kiedy stanowi przeszkodę oddłużenia?
Od 24 marca 2020 r. sądy ogłaszają upadłość jedynie w oparciu o stwierdzenie niewypłacalności dłużnika. Na tym etapie postępowania sądy nie badają już tzw. moralności płatniczej dłużnika, czyli tego czy przyczyną niewypłacalności było zawinione działanie dłużnika, czy też splot nieszczęśliwych okoliczności. Sąd nie oddala już wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Postępowanie o ogłoszenie upadłości, zostało zatem znacznie uproszczone i jest obecnie korzystniejsze dla dłużnika.
Nie oznacza to jednak, że kwestie moralności płatniczej nie są w ogóle przez sąd rozpatrywane. Obecnie badanie tych kwestii przez sąd zostało przesunięte na etap podejmowania decyzji o oddłużeniu, a więc końcowy etap postępowania. Stwierdzenie przez sąd nagannego postępowania dłużnika może doprowadzić do odmowy umorzenia długów lub wydłużenia planu spłaty. Dlatego kwestie te należy rozważyć już na etapie przygotowania wniosku o ogłoszenie upadłości. Później może się zdarzyć, że mimo ogłoszenia upadłości i spieniężenia majątku przez syndyka, sąd odmówi nam umorzenia długów. Zostaniemy wówczas bez majątku, za to z niespłaconymi długami.
12. Podsumowanie
⇒ Upadłość konsumenta, czyli tzw. bankructwo konsumenckie, jest specjalnym postępowaniem sądowym, którego celem jest oddłużenie osób, które nie radzą sobie ze spłatą długów.
⇒ Upadłość konsumencką możesz ogłosić, jeżeli jesteś osobą, która nie prowadzi działalności gospodarczej i posiadasz zadłużenie, którego nie jesteś w stanie spłacić. Co więcej stan ten musi mieć charakter trwały.
⇒ Przedsiębiorcy mogą ogłosić upadłość konsumencką dopiero po zamknięciu firmy. Długi firmowe mogą być jedynymi długami, jakie posiada były przedsiębiorca, a i tak będzie mógł ogłosić upadłość konsumencką.
⇒ Upadłość możesz ogłosić, nawet jeśli nie posiadasz żadnego majątku. Możesz nawet nie być w stanie pokryć kosztów postępowania. Pokryje je za Ciebie wówczas Skarb Państwa.
⇒ Jeśli chodzi o czas trwania postępowania to zwykle samo ogłoszenie upadłości trwa od 2 do 4 miesięcy. Zazwyczaj czas trwania postępowania od dnia ogłoszenia upadłości do czasu umorzenia długów wynosi około 3,5 roku.
⇒ Ogłoszenie upadłości jest korzystne, ponieważ jego podstawowym celem jest oddłużenie dłużnika. Co więcej po ogłoszeniu upadłości nie będą niepokoić Cię wierzyciele i komornicy. Postępowania egzekucyjne zostaną zawieszone, a następnie umorzone. Nie będą Ci naliczane również odsetki i koszty egzekucyjne.
⇒ To, czy w Twoim przypadku ogłoszenie upadłości będzie korzystne i konieczne, zależy od różnych okoliczności, między innymi od sytuacji finansowej. Ponadto czasem sąd, mimo przeprowadzenia upadłości i spieniężenia Twojego majątku, może odmówić umorzenia długów. Dlatego każdą sprawę należy gruntownie przeanalizować zanim podejmiemy decyzję o ogłoszeniu upadłości.
13. Pomoc prawna w sprawach upadłościowych
Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprawach upadłości konsumenckiej na jakimikolwiek etapie postępowania, to zapraszam do kontaktu ze mną. Jako radca prawny i doradca restrukturyzacyjny specjalizuję się w sprawach upadłościowych i zapewniam kompleksowe wsparcie na wszystkich etapach postępowania, począwszy od analizy Twojej sytuacji i przygotowania wniosku o upadłość, poprzez etap ustalenia planu spłaty, aż do uzyskania oddłużenia – tak abyś nie musiał się o nic martwić.
Zapewniam kompleksową ofertę i różne plany dostosowane do Twoich potrzeb, a także doraźną pomoc i możliwość ustalenia indywidualnych warunków zlecenia.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
