Kancelaria Prawna RESPO
Mam długi – czy mogę ogłosić upadłość konsumencką?
Mam długi – czy mogę ogłosić upadłość konsumencką?
Przytłaczają Cię długi i zastanawiasz się, czy upadłość konsumencka to rozwiązanie dla Ciebie? Czy każde zadłużenie uprawnia do jej ogłoszenia? Co jeśli mam tylko przejściowe problemy w spłacie zobowiązań? Powinieneś znaleźć odpowiedź na te pytania zanim zdecydujesz się na złożenie wniosku o upadłość. Kluczowe jest ustalenie, czy znajdujesz się w stanie niewypłacalności. W przeciwnym razie sąd oddali Twój wniosek. Czym jest niewypłacalność?
Spis treści:
1. Czym jest bankructwo konsumenckie?
2. Nie każde zadłużenie uprawnia do ogłoszenia upadłości
3. Problemy finansowe muszą mieć charakter trwały
4. Znaczenie mają długi pieniężne
5. Znaczenie mają zobowiązania po terminie płatności
6. Upadłość konsumencka a przedawnione długi
7. Upadłość konsumencka a długi firmowe
8. Upadłość konsumencka a długi wobec US i ZUS
9. Upadłość konsumencka przy jednym wierzycielu
10. Upadłość konsumencka bez majątku
11. Zawiniona upadłość – kiedy stanowi przeszkodę do umorzenia długów?
12. Podsumowanie
1. Czym jest bankructwo konsumenckie?
Wyjaśnienia muszę zacząć od tego, że upadłość konsumencka, czyli tzw. bankructwo konsumenckie, to specjalna procedura sądowa przeznaczona dla osób niewypłacalnych. Jak nazwa wskazuje upadłość konsumencką skierowana jest do konsumentów, czyli osób które nie prowadzą działalności gospodarczej. Również jednak były przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką, jednak dopiero po wykreśleniu z CEIDG.
Więcej na temat sytuacji poszczególnych kategorii osób, które mogą ogłosić upadłość konsumencką, dowiesz się z wpisu: „Kto może ogłosić upadłość konsumencką?” dostępnego pod linkiem.
2. Nie każde zadłużenie uprawnia do ogłoszenia upadłości
Upadłość jest jednym ze sposobów na pozbycie się zadłużenia. O ogłoszenie upadłości konsumenckiej może ubiegać się osoba, która nie radzi sobie ze spłatą długów. Warunkiem jest trwałe zaprzestanie płacenia swoich zobowiązań.
Jak wspomniałem na wstępie, kluczowe jest ustalenie, czy jesteśmy niewypłacalni i tym samym kwalifikujemy się do ogłoszenia upadłości. Upadłość konsumencka przeznaczona jest bowiem dla osób zadłużonych, nie każde jednak zadłużenie uprawnia do ogłoszenia upadłości. Możesz ogłosić upadłość, jeżeli jesteś niewypłacalny. Stan ten oznacza, że nie posiadasz majątku, który wystarczałby na spłatę długów. Innymi słowy twoja zła kondycja finansowa wyklucza możliwość spłacenia zobowiązań. W celu wykazania niewypłacalności powinieneś zestawić ze sobą długi pieniężne oraz stałe przychody i wydatki, a także posiadany majątek. Jeżeli twoje niezbędne wydatki oraz zadłużenie przekraczają wartość majątku i wysokość dochodów, a stan ten ma charakter trwały, to możemy uznać, że jesteś niewypłacalny.
Należy też zauważyć, że niewypłacalność może wystąpić w sytuacji, gdy dłużnik teoretycznie ma wystarczający majątek na pokrycie zobowiązań, jednak nie ma on charakteru płynnego. Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia, gdy wprawdzie posiadasz majątek jednak nie nadaje się on do zbycia.
3. Problemy finansowe muszą mieć charakter trwały
Jak wspomniałem Twoje problemy finansowe muszą mieć charakter trwały, czyli muszą utrzymywać się przez dłuższy czas. Trwałość oznacza, że nie tylko teraz nie spłacasz swoich długów, ale również nie będziesz tego robił w dającym się przewidzieć terminie. Innymi słowy racjonalna ocena Twojej sytuacji finansowej musi wykluczać odzyskanie zdolności płatniczej w niedługim czasie. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Jeżeli masz jedynie przejściowe problemy w spłacie zobowiązań, to nie uprawnia cię to do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
4. Znaczenie mają długi pieniężne
Ponadto dla oceny stanu niewypłacalności znaczenie mają tylko zobowiązania pieniężne, a więc te, w których przedmiotem świadczenia są pieniądze. Nie mają natomiast znaczenia zobowiązania niepieniężne, chyba że przekształciły się one w zobowiązanie o charakterze pieniężnym. Zwykle niewykonane zobowiązanie niepieniężne przekształci się jednak w zobowiązanie pieniężne o charakterze odszkodowawczym (odszkodowanie). Nastąpi to na podstawie ogólnych zasad odpowiedzialności w prawie cywilnym. Z sytuacją przekształcenia zobowiązania niepieniężnego w zobowiązanie pieniężne możemy mieć do czynienia, gdy np. wskutek niewykonania usługi lub niedostarczenia towaru (zobowiązanie niepieniężne), musimy zapłacić odbiorcy odszkodowanie (zobowiązanie pieniężne) za poniesioną przez niego szkodę spowodowaną naszym niewykonaniem zobowiązania.
Mam długi – czy mogę ogłosić upadłość? Możesz ogłosić upadłość, jeżeli jesteś niewypłacalny.
5. Znaczenie mają zobowiązania po terminie płatności
Twoje zobowiązania muszą być również wymagalne, co oznacza, że wierzyciel jest prawnie uprawniony do dochodzenia od Ciebie przysługującego mu roszczenia. Zazwyczaj wymagalność następuje wraz z upływem terminu spełnienia świadczenia (np. upłynie termin wskazany na fakturze) lub po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania (jeżeli termin wykonania zobowiązania nie został ustalony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania).
6. Upadłość konsumencka a przedawnione długi
Dla powstania stanu niewypłacalności nie mają znaczenia również zobowiązania naturalne (niezaskarżalne, niezupełne). Są to zobowiązania, których wykonania uprawniony nie może dochodzić z wykorzystaniem przymusu państwowego, a które dłużnik może spełnić dobrowolnie, choć w istocie nie obciąża go obowiązek ich zapłaty. Zobowiązaniami takimi są należności przedawnione, a także te wynikające z gier i zakładów (jednak nie zawsze: nie dotyczy to np. terminowych transakcji na giełdzie, mimo że ich charakter może być zbliżony do gier lub zakładów). Zobowiązań naturalnych co do zasady nie musisz spłacić, dlatego nie mają one znaczenia dla oceny stanu niewypłacalności, a ich posiadanie nie uprawnia Cię do ogłoszenia upadłości. Jeżeli jednak zgłaszasz wniosek o upadłość, to nie pomijaj długów przedawnionych. Wskaż je we wniosku, zaznaczając, że są przedawnione. Jest to o tyle ważne, że czasem mogą pojawić się wątpliwości, czy dane zobowiązanie uległo przedawnieniu. Jeżeli wskażesz je we wniosku, to zobowiązania przedawnione nie będą podlegały uwzględnieniu w planie spłaty, ale będziesz miał jasność, że zostały umorzone.
7. Upadłość konsumencka a długi firmowe
Dla ustalenia stanu niewypłacalności znaczenie mają zobowiązania niezależnie od ich źródła, tj. zarówno zobowiązania konsumenckie, czy też firmowe, powstałe z tytułu prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej. Jeżeli zatem obecnie nie prowadzisz działalności gospodarczej, to możesz ogłosić upadłość konsumencką, nawet jeżeli wszystkie długi, jakie posiadasz, wynikają z działalności gospodarczej, którą wcześniej prowadziłeś.
8. Upadłość konsumencka a długi wobec US i ZUS
Dla ustalenia stanu niewypłacalności znaczenie ma również zadłużenie o charakterze publicznoprawnym wobec Urzędu Skarbowego lub Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli zatem posiadasz zaległości (np. zaległe składki) względem ZUS lub zadłużenie podatkowe względem US, to mogą one zostać umorzone w ramach upadłości konsumenckiej i to niezależnie od tego, czy wynikają z prowadzonej przez Ciebie uprzednio działalności gospodarczej.
9. Upadłość konsumencka przy jednym wierzycielu
Postępowanie upadłościowe ma charakter postępowania zbiorowego, co oznacza, że ogłoszenie upadłości może nastąpić, gdy dłużnik ma co najmniej dwóch wierzycieli. Jednakże wymóg ten nie dotyczy upadłości konsumenckich. W upadłościach konsumenckich w sposób korzystny dla dłużników dopuszczono możliwość ogłoszenia upadłości i prowadzenia postępowania, nawet gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela. W związku z tym, że upadłość konsumencka ma oddłużeniowy charakter, to możliwe jest jej prowadzenie nawet w przypadku bierności jedynego wierzyciela. Gdy jedyny wierzyciel zaniechał zgłoszenia swojej wierzytelności, postępowanie może być dalej prowadzone w celu oddłużenia i tym samym umorzenia wierzytelności jedynego wierzyciela.
Mam długi – czy mogę ogłosić upadłość? Niewypłacalność oznacza, że nie posiadasz majątku, który wystarczałby na spłatę długów
10. Upadłość konsumencka bez majątku
Istotne jest również to, że nie ma znaczenia, iż jako dłużnik nie posiadasz majątku, nawet takiego, który wystarczałby na pokrycie kosztów postępowania. Sama opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wynosi tylko 30 złotych. Jeżeli nie posiadasz żadnego majątku, który mógłby zostać przeznaczony na pokrycie kosztów, to te zostaną za Ciebie tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa. Koszty upadłości niepokryte w trakcie postępowania będziesz mógł następnie spłacić w ratach w ramach planu spłaty. Jeżeli jednak nie będziesz zdolny do ich pokrycia, wtedy poniesie je za ciebie ostatecznie Skarb Państwa. Wynika to z tego, że zasadniczym celem upadłości konsumenckiej jest uwolnienie dłużnika od długów. W tym sensie windykacja czy też ochrona interesów wierzycieli schodzą na dalszy plan, a postępowanie upadłościowe może być prowadzone tylko w celu umorzenia Twoich zobowiązań, nawet gdy nie jesteś dokonać w ramach upadłości jakichkolwiek spłat.
11. Zawiniona upadłość - kiedy stanowi przeszkodę do umorzenia długów?
Ważne jest również to, że sąd nie oddala już wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Postępowanie, którego przedmiotem jest ogłoszenie upadłości konsumenckiej, zostało zatem znacznie uproszczone i jest obecnie korzystniejsze dla dłużnika. Na etapie rozpoznawania wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej sąd nie bada już tzw. moralności płatniczej dłużnika. Nie oznacza to jednak, że kwestie moralności płatniczej nie są w ogóle przez sąd rozpatrywane. Obecnie badanie tych kwestii przez sąd zostało przesunięte na etap podejmowania decyzji o oddłużeniu, a więc końcowy etap postępowania. Dlatego kwestie te należy rozważyć już na etapie przygotowania wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ później może się zdarzyć, że mimo ogłoszenia upadłości i spieniężenia majątku przez syndyka, sąd odmówi nam umorzenia długów. Zostaniemy wówczas bez majątku, za to z niespłaconymi długami.
12. Podsumowanie: Mam długi – czy mogę ogłosić upadłość?
⇒ Jeżeli nie radzisz sobie ze spłatą długów, możesz ubiegać się o ogłoszenie upałości konsumenckiej.
⇒ Upadłość konsumencka przeznaczona jest dla osób zadłużonych. Nie każde jednak zadłużenie uprawnia do ogłoszenia upadłości. Możesz ogłosić upadłość, jeżeli jesteś niewypłacalny.
⇒ Niewypłacalność oznacza, że nie posiadasz majątku, który wystarczałby na spłatę długów.
⇒ Twoje problemy finansowe muszą mieć charakter trwały, co oznacza, że nie tylko teraz nie spłacasz swoich długów, ale również nie będziesz tego robił w dającym się przewidzieć terminie.
⇒ Dla oceny stanu niewypłacalności bierze się pod uwagę zobowiązania pieniężne po terminie płatności. Znaczenie mają Twoje długi konsumenckie i firmowe, jak również wobec ZUS i Urzędu Skarbowego.
⇒ Dla oceny stanu niewypłacalności nie mają znaczenia zobowiązania niepieniężne i przedawnione.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
