- 28 lipca 2025
- Aktualizacja: 26 października 2026
- prawo gospodarcze
- prawo restrukturyzacyjne
Doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca licencję przyznawaną przez Ministra Sprawiedliwości, uprawniającą do wykonywania określonych czynności w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych. Może świadczyć usługi doradztwa restrukturyzacyjnego, a także pełnić funkcje przewidziane przepisami prawa, w szczególności nadzorcy układu, nadzorcy sądowego, zarządcy lub syndyka.
Wykonywanie tego zawodu wymaga odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia oraz znajomości prawa i zagadnień ekonomicznych. W artykule wyjaśniam, jakie uprawnienia posiada doradca restrukturyzacyjny, kto może uzyskać licencję, jak wygląda egzamin państwowy oraz czym różni się doradca restrukturyzacyjny od syndyka. Omawiam również zasady powoływania doradców do pełnienia poszczególnych funkcji.
Kim jest doradca restrukturyzacyjny?
Doradca restrukturyzacyjny wykonuje zawód regulowany przepisami ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Podstawą wykonywania czynności zastrzeżonych dla osób posiadających te uprawnienia jest licencja przyznawana przez Ministra Sprawiedliwości. Jej uzyskanie wymaga spełnienia ustawowych warunków, w tym posiadania odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia zawodowego oraz zdania egzaminu państwowego.
Istotne jest rozróżnienie pomiędzy posiadaniem licencji doradcy restrukturyzacyjnego a pełnieniem określonej funkcji w postępowaniu. Samo posiadanie licencji nie oznacza automatycznie pełnienia funkcji syndyka, nadzorcy sądowego czy zarządcy. Licencja stanowi natomiast podstawę do wykonywania tych czynności po spełnieniu dodatkowych wymagań przewidzianych dla danej funkcji i jej objęcia w sposób określony przepisami ustawy Prawo Restrukturyzacyjne i ustawy Prawo upadłościowe.
Działalność osoby posiadającej licencję może obejmować zarówno świadczenie usług doradztwa restrukturyzacyjnego, jak i wykonywanie funkcji przewidzianych w postępowaniach restrukturyzacyjnych oraz upadłościowych. Są to jednak dwa odrębne obszary aktywności zawodowej, różniące się podstawą działania, zakresem obowiązków i odpowiedzialnością.
Wykonywanie zawodu wiąże się również z ustawowym obowiązkiem ustawicznego podnoszenia kwalifikacji. Działalność osób posiadających licencję podlega nadzorowi Ministra Sprawiedliwości na zasadach określonych w ustawie.
Czym zajmuje się doradca restrukturyzacyjny?
Osoba posiadająca licencję może świadczyć usługi doradztwa restrukturyzacyjnego, a także wykonywać określone funkcje w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych. Są to dwa obszary działalności, które należy od siebie odróżnić.
Doradztwo restrukturyzacyjne obejmuje przede wszystkim udzielanie porad, sporządzanie opinii i wyjaśnień oraz świadczenie innych usług z zakresu restrukturyzacji i upadłości. Może dotyczyć m.in. oceny sytuacji prawnej i finansowej dłużnika, analizy możliwości zawarcia porozumienia z wierzycielami czy konsekwencji wyboru określonego postępowania. W tym przypadku doradca świadczy pomoc na rzecz zainteresowanego podmiotu, nie pełniąc funkcji organu postępowania.
Pełnienie funkcji ustawowych wiąże się natomiast z wykonywaniem obowiązków określonych w przepisach Prawa restrukturyzacyjnego i Prawa upadłościowego. W zależności od rodzaju postępowania doradca może działać m.in. jako nadzorca układu, nadzorca sądowy, zarządca albo syndyk. Każda z tych funkcji ma odmienny zakres kompetencji, odpowiedzialności oraz podstawę ustanowienia.
Istotne jest zatem, że zakres obowiązków doradcy nie wynika wyłącznie z posiadanej licencji. Zależy również od tego, czy działa on na podstawie umowy o świadczenie usług, umowy o sprawowanie nadzoru nad przebiegiem postępowania o zatwierdzenie układu, czy też został powołany przez sąd do pełnienia określonej funkcji.
Przedstawione wyżej czynności określają ustawowy zakres działalności doradcy restrukturyzacyjnego. Sposób ich wykonywania w konkretnej sprawie zależy od sytuacji prawnej i finansowej dłużnika oraz charakteru powierzonych zadań. Osoby zainteresowane praktycznym zakresem pomocy przedsiębiorcom mogą zapoznać się z usługami doradcy restrukturyzacyjnego świadczonymi przez Kancelarię RESPO.
Kto może zostać doradcą restrukturyzacyjnym?
Uzyskanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego wymaga spełnienia szeregu warunków określonych w ustawie z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Ustawodawca przewidział wymagania dotyczące wykształcenia, doświadczenia zawodowego, niekaralności oraz odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych egzaminem państwowym.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, licencję może uzyskać osoba fizyczna, która spełnia łącznie następujące warunki:
- Obywatelstwo – posiada obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa EFTA będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
- Znajomość języka polskiego – zna język polski w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności syndyka, nadzorcy lub zarządcy.
- Zdolność do czynności prawnych – posiada pełną zdolność do czynności prawnych.
- Wykształcenie wyższe – ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra lub równorzędny w jednym z państw wskazanych w ustawie.
- Nieposzlakowana opinia – spełnia ustawowy wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii.
- Doświadczenie w zarządzaniu – w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią, w Polsce albo w innym państwie wskazanym w ustawie.
- Niekaralność – nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
- Brak określonych postępowań karnych – nie jest podejrzana ani oskarżona o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.
- Brak określonych wpisów w rejestrach – nie jest wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego, a w Krajowym Rejestrze Zadłużonych nie są wobec niej ujawnione informacje wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy.
- Pozytywny wynik egzaminu – zdała egzamin przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Sprawiedliwości.
Czy doradca restrukturyzacyjny musi być prawnikiem?
Nie. Ustawa nie wymaga ukończenia studiów prawniczych ani posiadania uprawnień radcy prawnego lub adwokata. Kandydat musi natomiast posiadać wymagane wykształcenie wyższe, odpowiednie doświadczenie w zarządzaniu oraz zdać egzamin obejmujący zagadnienia prawne, ekonomiczne, finansowe i związane z zarządzaniem.
Oznacza to, że licencję doradcy restrukturyzacyjnego może uzyskać zarówno prawnik, jak i osoba z innym wykształceniem, jeżeli spełnia wszystkie ustawowe warunki.
Spełnienie wymagań i zdanie egzaminu nie powoduje automatycznego uzyskania licencji. Jej przyznanie następuje w odrębnym postępowaniu na wniosek zainteresowanego, w drodze decyzji administracyjnej Ministra Sprawiedliwości.
Jak uzyskać licencję doradcy restrukturyzacyjnego?
Uzyskanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego wymaga zdania egzaminu państwowego, spełnienia ustawowych wymagań oraz przeprowadzenia postępowania administracyjnego przed Ministrem Sprawiedliwości. Samo zdanie egzaminu nie oznacza jeszcze uzyskania licencji ani wpisu na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego.
Procedura obejmuje następujące etapy:
1. Złożenie wniosku o dopuszczenie do egzaminu
Osoba ubiegająca się o licencję składa do Ministra Sprawiedliwości wniosek o dopuszczenie do egzaminu, najpóźniej 45 dni przed wyznaczonym terminem jego rozpoczęcia.
Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający wymagane wykształcenie, oświadczenie dotyczące braku określonych postępowań karnych oraz dowód uiszczenia opłaty egzaminacyjnej.
2. Zdanie egzaminu państwowego
Egzamin przeprowadza Komisja Egzaminacyjna powołana przez Ministra Sprawiedliwości. Ma on formę pisemną i obejmuje zagadnienia prawne, ekonomiczne, finansowe oraz związane z zarządzaniem, ze szczególnym uwzględnieniem postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych.
Uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu potwierdza zaświadczenie wystawione przez Komisję Egzaminacyjną.
3. Złożenie wniosku o przyznanie licencji
Po zdaniu egzaminu kandydat występuje do Ministra Sprawiedliwości z odrębnym wnioskiem o przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Wniosek należy złożyć nie później niż w terminie 2 lat od dnia złożenia egzaminu.
Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie określonych wymagań ustawowych, w szczególności dotyczących obywatelstwa, wykształcenia oraz doświadczenia w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub majątkiem upadłego, a także wymagane oświadczenia.
4. Weryfikacja wymagań i decyzja Ministra Sprawiedliwości
Minister Sprawiedliwości weryfikuje spełnienie ustawowych przesłanek przyznania licencji. W ramach postępowania uzyskuje m.in. informacje z Krajowego Rejestru Karnego oraz dokonuje odpowiednich sprawdzeń w Krajowym Rejestrze Sądowym i Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
Licencja przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej na czas nieoznaczony. Jeżeli kandydat nie spełnia wymaganych warunków albo przekroczył ustawowy termin złożenia wniosku, Minister Sprawiedliwości odmawia jej przyznania.
5. Ślubowanie i wpis na listę doradców restrukturyzacyjnych
Osoba, której przyznano licencję, składa ślubowanie przed Ministrem Sprawiedliwości albo upoważnionym prezesem sądu okręgowego.
Po dopełnieniu wymaganych formalności następuje wpis na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego, prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.
Lista jest udostępniana publicznie, w tym za pośrednictwem Biuletynu Informacji Publicznej oraz Krajowego Rejestru Zadłużonych. Umożliwia ona weryfikację uprawnień osoby posługującej się tytułem doradcy restrukturyzacyjnego.
Jak wygląda egzamin na doradcę restrukturyzacyjnego?
Egzamin na doradcę restrukturyzacyjnego jest egzaminem państwowym przeprowadzanym przez Komisję Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Sprawiedliwości. Odbywa się w języku polskim, ma formę pisemną i składa się z dwóch części: testu wiedzy oraz zadania problemowego.
Egzamin sprawdza nie tylko znajomość przepisów prawa, ale również umiejętność ich zastosowania w praktyce oraz wiedzę z zakresu ekonomii, finansów i zarządzania.
Z jakich części składa się egzamin?
Część testowa obejmuje 100 pytań jednokrotnego wyboru. Każde pytanie zawiera trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający otrzymuje 1 punkt. Na rozwiązanie testu przewidziano 100 minut.
Zadanie problemowe polega na rozwiązaniu przedstawionego zagadnienia praktycznego, wymagającego zastosowania odpowiednich przepisów i wiedzy związanej z restrukturyzacją lub upadłością. Zadanie oceniane jest w skali od 0 do 30 punktów, a czas przeznaczony na jego wykonanie wynosi 180 minut.
Pomiędzy częścią testową a zadaniem problemowym przewidziano 60-minutową przerwę.
Od 25 sierpnia 2026 r. przepisy umożliwiają zdającym wybór sposobu rozwiązania zadania problemowego: odręcznie albo przy użyciu własnego sprzętu komputerowego. Skorzystanie z komputera wymaga przestrzegania zasad organizacyjnych i technicznych określonych dla egzaminu.
Ile punktów trzeba zdobyć, aby zdać egzamin?
Uzyskanie pozytywnego wyniku wymaga osiągnięcia odpowiedniej liczby punktów w obu częściach egzaminu:
co najmniej 75 punktów ze 100 możliwych w części testowej;
co najmniej 20 punktów z 30 możliwych za rozwiązanie zadania problemowego.
Warunki te muszą zostać spełnione łącznie. Wysoki wynik z jednej części nie rekompensuje nieuzyskania wymaganej liczby punktów w drugiej.
Zgodnie z ustawą odpowiedzi na pytania testowe oraz wykonanie zadania problemowego oceniane są według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu. Pozytywny wynik potwierdza zaświadczenie wystawione przez Komisję Egzaminacyjną.
Jak przygotować się do egzaminu na doradcę restrukturyzacyjnego?
Zakres egzaminu obejmuje zagadnienia z prawa, ekonomii, finansów i zarządzania, ze szczególnym uwzględnieniem postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych.
Minister Sprawiedliwości publikuje wykaz aktów prawnych i zalecanej literatury, z których wybrane pozycje stanowią podstawę opracowania pytań testowych w danym roku. Kandydaci powinni korzystać z wykazu właściwego dla planowanego terminu egzaminu oraz uwzględniać aktualny stan prawny.
Pomocnym materiałem są również testy z poprzednich egzaminów, wykazy prawidłowych odpowiedzi oraz zadania problemowe z wytycznymi do ich rozwiązania, publikowane na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Egzaminy odbywają się co najmniej dwa razy w roku. Minister Sprawiedliwości ogłasza ich terminy z co najmniej trzymiesięcznym wyprzedzeniem.
Jak sprawdzić licencję doradcy restrukturyzacyjnego?
Posiadanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego można zweryfikować na urzędowej liście prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości. Lista jest udostępniana między innymi za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ). Weryfikacja nie wymaga zakładania konta użytkownika.
Jak sprawdzić doradcę restrukturyzacyjnego w KRZ?
Aby zweryfikować uprawnienia konkretnej osoby:
Wejdź na stronę Krajowego Rejestru Zadłużonych.
W Portalu Publicznym wybierz zakładkę „Wyszukiwanie doradców restrukturyzacyjnych”.
Wprowadź imię i nazwisko doradcy lub numer licencji, a następnie uruchom wyszukiwanie.
Porównaj dane osoby z informacjami uzyskanymi od doradcy oraz sprawdź, czy prawa wynikające z licencji nie są zawieszone.
Na liście można sprawdzić między innymi numer licencji i datę jej wystawienia, a także informację o ewentualnym przyznaniu tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego. Rejestr zawiera również określone informacje o postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych, w których dana osoba pełni lub pełniła funkcję nadzorcy, zarządcy albo syndyka.
Czy sam numer licencji potwierdza aktualne uprawnienia?
Numer licencji pozwala zidentyfikować doradcę, ale przy weryfikacji należy uwzględnić również jego aktualny status. Przepisy przewidują bowiem możliwość zawieszenia praw wynikających z licencji oraz jej cofnięcia.
Warto również pamiętać, że licencja doradcy restrukturyzacyjnego i tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego nie są tym samym. Uzyskanie tego drugiego tytułu wymaga spełnienia dodatkowych warunków ustawowych. Zagadnienie to zostanie omówione w dalszej części artykułu.
Doradca restrukturyzacyjny a syndyk – jakie są różnice?
Doradca restrukturyzacyjny i syndyk nie są pojęciami tożsamymi. Doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca określone uprawnienia zawodowe, potwierdzone licencją przyznaną przez Ministra Sprawiedliwości. Syndyk jest natomiast funkcją przewidzianą w Prawie upadłościowym, do której wyznacza sąd w konkretnym postępowaniu upadłościowym.
Licencja doradcy restrukturyzacyjnego uprawnia do wykonywania czynności syndyka, ale również nadzorcy i zarządcy w postępowaniach restrukturyzacyjnych. Jej posiadacz może ponadto świadczyć usługi doradztwa restrukturyzacyjnego. Samo uzyskanie licencji nie oznacza jednak automatycznego objęcia funkcji syndyka. Funkcję tę może pełnić także odpowiednio uprawniona spółka handlowa, zgodnie z art. 157 ust. 2 Prawa upadłościowego.
Jakie zadania wykonuje syndyk?
Syndyk jest wyznaczany przez sąd w związku z ogłoszeniem upadłości. Zgodnie z art. 173 Prawa upadłościowego niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji.
Czynności syndyka są wykonywane w ramach postępowania upadłościowego, którego zasadniczym celem jest zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Jeżeli pozwalają na to racjonalne względy, postępowanie powinno również umożliwiać zachowanie dotychczasowego przedsiębiorstwa dłużnika.
W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym, ale na rachunek upadłego. Nie działa zatem jako doradca lub pełnomocnik przedsiębiorcy, lecz wykonuje obowiązki wynikające z ustawy, pod nadzorem właściwych organów postępowania.
Czy każdy doradca restrukturyzacyjny może zostać syndykiem?
Posiadanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego jest jednym z warunków umożliwiających osobie fizycznej pełnienie funkcji syndyka. Konieczne jest jednak spełnienie pozostałych wymagań ustawowych, w tym posiadanie odpowiedniego konta w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe, oraz brak przeszkód do pełnienia tej funkcji.
Co istotne, syndykiem może zostać także spółka handlowa, jeżeli spełnia warunki określone w art. 157 Prawa upadłościowego. Dotyczą one między innymi posiadania licencji przez wskazanych w ustawie wspólników lub członków zarządu reprezentujących spółkę.
Podsumowując, doradca restrukturyzacyjny to określenie osoby posiadającej licencję zawodową, natomiast syndyk to funkcja wykonywana w postępowaniu upadłościowym. Jeden doradca może pełnić funkcję syndyka w określonej sprawie, a w innych wykonywać czynności nadzorcy, zarządcy lub świadczyć usługi doradcze.
Kim jest kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny?
Kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, której Minister Sprawiedliwości przyznał dodatkowy tytuł potwierdzający spełnienie szczególnych wymagań dotyczących doświadczenia zawodowego.
Tytuł ten został uregulowany w art. 16a i 16b ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Nie stanowi odrębnej licencji. Jego uzyskanie wymaga wykazania określonego doświadczenia w prowadzeniu postępowań restrukturyzacyjnych lub upadłościowych, ewentualnie doświadczenia w zarządzaniu przedsiębiorstwem połączonego z prowadzeniem takich postępowań.
Jak uzyskać tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego?
Zgodnie z art. 16a ustawy osoba posiadająca licencję musi wykazać spełnienie co najmniej jednego z przewidzianych wariantów doświadczenia zawodowego:
Doświadczenie w prowadzeniu postępowań w okresie ostatnich 7 lat – przeprowadzenie w całości co najmniej czterech postępowań upadłościowych przedsiębiorców, zakończonych prawomocnym postanowieniem o zakończeniu postępowania, oraz dwóch postępowań zakończonych prawomocnym zatwierdzeniem układu albo przeprowadzenie w całości co najmniej sześciu postępowań zakończonych prawomocnym zatwierdzeniem układu. W odniesieniu do postępowań układowych ustawa uwzględnia także określone rodzaje postępowań prowadzonych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów.
Doświadczenie w zarządzaniu przedsiębiorstwem połączone z prowadzeniem postępowań – zarządzanie przez co najmniej 3 lata, w okresie ostatnich 7 lat, majątkiem przedsiębiorcy spełniającego kryteria co najmniej średniego przedsiębiorcy, w jednej z form wskazanych w ustawie, oraz przeprowadzenie w całości co najmniej dwóch postępowań zakończonych prawomocnym zatwierdzeniem układu, należących do kategorii wymienionych w art. 16a ust. 1 pkt 2.
Doświadczenie w prowadzeniu postępowania o znacznej skali – przeprowadzenie w całości, w okresie ostatnich 3 lat, co najmniej jednego postępowania układowego lub sanacyjnego zakończonego prawomocnym zatwierdzeniem układu, w którym sąd, przyznając ostateczne wynagrodzenie nadzorcy albo zarządcy, ustalił, że liczba wierzycieli będących uczestnikami postępowania przekraczała 100, a suma ich wierzytelności przekraczała 10 mln zł.
Ustawa przewiduje ponadto określone przeszkody do przyznania tytułu, związane z prawomocnym orzeczeniem grzywny, odwołania z pełnionej funkcji lub co najmniej dwóch upomnień w ustawowo wskazanych okresach. Przesłanki te dotyczą również określonych sytuacji związanych z działalnością spółek handlowych.
Tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego przyznaje Minister Sprawiedliwości w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby posiadającej licencję. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie odpowiednich warunków oraz wymagane oświadczenie.
W jakich postępowaniach wymagany jest kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny?
Tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego ma szczególne znaczenie przy wyznaczaniu nadzorców sądowych, zarządców i syndyków w określonych ustawowo postępowaniach.
Przepisy wymagają jego posiadania między innymi przy wyznaczaniu tych osób w sprawach dotyczących przedsiębiorców przekraczających wskazane w ustawach progi zatrudnienia, obrotów lub sumy aktywów, a także określonych przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa lub obronności.
Tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego nie jest jednak wymagany do świadczenia wszystkich usług doradztwa restrukturyzacyjnego ani do pełnienia każdej funkcji w postępowaniu. Zakres wymaganych uprawnień zależy od rodzaju sprawy i właściwych przepisów.
Informacja o przyznaniu tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego jest ujawniana na urzędowej liście osób posiadających licencję, prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości. Dzięki temu można zweryfikować nie tylko posiadanie licencji, lecz również przyznanie dodatkowego tytułu.
Kto powołuje nadzorcę układu, nadzorcę sądowego, zarządcę i syndyka?
Sposób powierzenia funkcji w postępowaniu restrukturyzacyjnym lub upadłościowym zależy od rodzaju postępowania. Nadzorcę układu wybiera dłużnik, natomiast nadzorcę sądowego, zarządcę i syndyka powołuje lub wyznacza sąd. Przepisy przewidują jednak sytuacje, w których dłużnik i wierzyciele mają wpływ na wybór osoby pełniącej określoną funkcję.
Kto wybiera nadzorcę układu?
W postępowaniu o zatwierdzenie układu nadzorcę układu wybiera sam dłużnik. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego nadzorca układu pełni swoją funkcję na podstawie umowy zawartej z dłużnikiem.
Oznacza to, że do objęcia tej funkcji nie jest wymagane postanowienie sądu o powołaniu nadzorcy układu. W zawieranej umowie strony określają również jego wynagrodzenie, z uwzględnieniem ograniczeń ustawowych, jeżeli mają zastosowanie.
Kto powołuje nadzorcę sądowego i zarządcę?
Nadzorcę sądowego powołuje sąd w postanowieniu o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego albo postępowania układowego. Wynika to z art. 38 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Zarządcę powołuje sąd w postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego, zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego. Przepisy przewidują także możliwość powołania zarządcy w innych przypadkach określonych ustawą.
Przy powoływaniu nadzorcy sądowego lub zarządcy sąd bierze pod uwagę między innymi doświadczenie zawodowe, dodatkowe kwalifikacje, liczbę innych prowadzonych spraw oraz specyfikę danego postępowania.
Czy dłużnik może wskazać nadzorcę sądowego lub zarządcę?
Tak. Prawo restrukturyzacyjne przewiduje możliwość wskazania przez dłużnika osoby, która ma pełnić funkcję nadzorcy sądowego albo zarządcy.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 oraz art. 51 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego wymaga to złożenia odpowiedniego wniosku oraz dołączenia pisemnej zgody wierzyciela lub wierzycieli posiadających łącznie więcej niż 30% sumy wierzytelności, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń określonych przy obliczaniu tego progu.
W takiej sytuacji sąd powołuje wskazaną osobę, jeżeli spełnia ona wymagania ustawowe. Może jednak odmówić jej powołania z uzasadnionych przyczyn, w szczególności gdy jest oczywiste, że nie daje ona rękojmi należytego wykonywania obowiązków.
Nie jest to zatem tak swobodny wybór jak w przypadku zawarcia przez dłużnika umowy z nadzorcą układu.
Kto wyznacza syndyka?
Syndyka wyznacza sąd upadłościowy. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 6 Prawa upadłościowego następuje to w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości.
Przy wyznaczaniu syndyka sąd uwzględnia między innymi jego doświadczenie, dodatkowe kwalifikacje oraz liczbę innych prowadzonych postępowań. W niektórych sprawach ustawa wymaga posiadania także tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego.
Funkcję syndyka może pełnić zarówno osoba fizyczna spełniająca wymagania ustawowe, jak i odpowiednio uprawniona spółka handlowa.
Najważniejsza różnica polega więc na podstawie objęcia funkcji: nadzorca układu działa na podstawie umowy z dłużnikiem, natomiast nadzorca sądowy, zarządca i syndyk obejmują funkcje na podstawie właściwego postanowienia sądu.
Podsumowanie
Doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca licencję przyznawaną przez Ministra Sprawiedliwości, uprawniającą do wykonywania określonych czynności przewidzianych w przepisach prawa. Może świadczyć usługi doradztwa restrukturyzacyjnego, a po objęciu odpowiedniej funkcji wykonywać obowiązki nadzorcy lub zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym albo syndyka w postępowaniu upadłościowym.
Uzyskanie licencji wymaga spełnienia ustawowych warunków, w tym posiadania odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia zawodowego oraz zdania egzaminu państwowego. Posiadanie licencji nie oznacza jednak automatycznego powołania do pełnienia określonej funkcji. Sposób jej powierzenia zależy od rodzaju postępowania, a w niektórych sprawach wymagany jest również dodatkowy tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego.
Uprawnienia konkretnej osoby można zweryfikować na urzędowej liście prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości, udostępnianej między innymi w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.