Restrukturyzacja firm
Restrukturyzacja firmy – pomoc doradcy restrukturyzacyjnego
Problemy z płynnością, zaległości wobec ZUS lub urzędu skarbowego, wypowiedziane kredyty, leasingi albo egzekucje nie muszą oznaczać końca działalności.
Licencja nr 1791
Nadzorca układu
Radca prawny
Cała Polska
Kiedy warto rozważyć restrukturyzację firmy?
Restrukturyzację warto przeanalizować możliwie wcześnie – nie dopiero wtedy, gdy działalność przedsiębiorstwa jest już sparaliżowana przez egzekucje. Postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością.
Sygnałem do podjęcia działań może być w szczególności sytuacja, w której firma:
Utraciła płynność i reguluje zobowiązania z opóźnieniem
Posiada zaległości wobec ZUS lub urzędu skarbowego
Nie jest w stanie terminowo spłacać kredytów lub leasingów
Otrzymała wypowiedzenie umowy kredytowej albo wezwania do zapłaty
Ma zajęty rachunek bankowy lub przeciwko niej prowadzone są postępowania egzekucyjne
Posiada wielu wierzycieli i nie jest w stanie uzgodnić z nimi warunków spłaty
Ma rentowną podstawową działalność, ale nadmierne zadłużenie uniemożliwia normalne funkcjonowanie
Stoi przed ryzykiem złożenia przez wierzyciela wniosku o ogłoszenie upadłości
Ma narastające zaległości wobec kluczowych kontrahentów i obawia się utraty istotnych kontraktów
Nie każda zadłużona firma powinna być restrukturyzowana. Przed rozpoczęciem postępowania należy ocenić m.in. źródła kryzysu, zdolność przedsiębiorstwa do generowania przepływów pieniężnych, strukturę wierzycieli i zabezpieczeń oraz realną możliwość wykonania przyszłego układu.
Na czym polega restrukturyzacja firmy?
Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w postępowaniu sanacyjnym również poprzez przeprowadzenie działań sanacyjnych. W praktyce restrukturyzacja przedsiębiorstwa polega przede wszystkim na ustaleniu takich warunków spłaty zadłużenia, które z jednej strony są możliwe do wykonania przez firmę, a z drugiej mogą uzyskać wymaganą akceptację wierzycieli.
Restrukturyzacja zadłużenia poprzez zawarcie układu
Układ może w szczególności przewidywać odroczenie terminu płatności, rozłożenie zobowiązań na raty lub redukcję części należności. Konkretne propozycje układowe zawsze powinny odpowiadać sytuacji finansowej dłużnika i strukturze jego wierzycieli. Sama procedura prawna nie naprawia jednak przedsiębiorstwa. Skuteczna restrukturyzacja wymaga równoległego ustalenia, z czego firma będzie finansowała bieżącą działalność i przyszłe raty układowe.
Co może dać restrukturyzacja?
1. Ochrona przed egzekucją
W zależności od rodzaju postępowania i etapu restrukturyzacji przedsiębiorca może uzyskać ustawową ochronę przed egzekucją skierowaną do jego majątku. W postępowaniu o zatwierdzenie układu istotne skutki ochronne wiążą się już z dokonaniem obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego
2. Układ z wierzycielami
Restrukturyzacja umożliwia przedstawienie wierzycielom propozycji nowych warunków spłaty zadłużenia. Mogą one przewidywać m.in. wydłużenie okresu spłaty, karencję w spłacie, rozłożenie zadłużenia na raty lub redukcję części zobowiązań
3. Ochrona kluczowych umów
Przepisy Prawa restrukturyzacyjnego przewidują ochronę określonych umów istotnych dla prowadzenia przedsiębiorstwa, m.in. w zakresie najmu, leasingu, kredytu czy rachunku bankowego. Zakres tej ochrony zależy jednak od rodzaju postępowania i przyczyny ewentualnego wypowiedzenia umowy
4. Możliwość kontynuowania działalności
Celem restrukturyzacji nie jest likwidacja przedsiębiorstwa, lecz stworzenie warunków do dalszego prowadzenia działalności, odzyskania płynności finansowej i uniknięcia upadłości. Warunkiem powodzenia jest jednak istnienie realnych podstaw ekonomicznych do kontynuowania działalności i wykonywania układu
Doradca restrukturyzacyjny i radca prawny – Jarosław Kozłowski
Jestem licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym nr 1791 oraz radcą prawnym. W postępowaniach restrukturyzacyjnych pełnię m.in. funkcję nadzorcy układu.
Połączenie praktyki doradcy restrukturyzacyjnego i radcy prawnego pozwala mi analizować restrukturyzację zarówno od strony finansowej i układowej, jak również pod kątem ryzyk prawnych przedsiębiorcy, prowadzonych sporów, zabezpieczeń wierzycieli oraz odpowiedzialności osób zarządzających spółką.
Prowadzę sprawy przedsiębiorców z całej Polski.
Jak oceniam, czy restrukturyzacja ma szanse powodzenia?
Przed rekomendowaniem przedsiębiorcy konkretnego postępowania restrukturyzacyjnego analizuję nie tylko wysokość zadłużenia. Kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy firma po uporządkowaniu zadłużenia będzie zdolna do dalszego funkcjonowania i wykonania układu.
W analizie uwzględniam w szczególności:
Strukturę zadłużenia
– kto jest wierzycielem, jaka jest wysokość poszczególnych zobowiązań i które z nich są sporne
Zabezpieczenia
– hipoteki, zastawy, przewłaszczenia, poręczenia i inne zabezpieczenia wierzycieli
Bieżący cash flow
– czy przedsiębiorstwo generuje środki pozwalające finansować działalność po rozpoczęciu restrukturyzacji
Wierzycieli strategicznych
– w szczególności banki, leasingodawców, ZUS, urząd skarbowy i kluczowych kontrahentów
Egzekucje i postępowania sądowe
– ich stadium oraz wpływ na dalszą działalność
Kluczowe umowy
– kredyty, leasingi, najem, dostawy, factoring i inne kontrakty niezbędne do funkcjonowania firmy
Źródła problemów finansowych
– czy kryzys ma charakter przejściowy, czy wynika z trwałej nierentowności modelu biznesowego
Realną zdolność wykonania układu
– wysokość rat musi odpowiadać rzeczywistym możliwościom przedsiębiorstwa
Jak przebiega restrukturyzacja?
1. Analiza sytuacji przedsiębiorstwa
Pierwszym etapem jest analiza zadłużenia, płynności finansowej, majątku, prowadzonych egzekucji, kluczowych umów i sytuacji prawnej przedsiębiorcy
2. Wybór właściwego postępowania
Na podstawie przeprowadzonej analizy dobierany jest tryb restrukturyzacji odpowiadający sytuacji przedsiębiorstwa oraz strukturze jego zadłużenia
3. Przygotowanie dokumentacji
Sporządzane są wymagane spisy, dokumenty finansowe, plan restrukturyzacyjny oraz założenia dotyczące sposobu naprawy przedsiębiorstwa
4. Przygotowanie propozycji układowych
Określane są warunki, na których przedsiębiorca proponuje spłatę wierzycieli. Propozycje powinny być zarówno możliwe do wykonania przez firmę, jak i ekonomicznie uzasadnione z perspektywy wierzycieli
5. Rozpoczęcie właściwej procedury
W zależności od wybranego postępowania następuje dokonanie odpowiednich czynności w KRZ, złożenie wniosku do sądu albo – w PZU – prowadzenie postępowania z udziałem nadzorcy układu
6. Negocjacje z wierzycielami
Wierzycielom przedstawiane są propozycje układowe, a także informacje pozwalające ocenić sytuację dłużnika, jak również proponowane warunki restrukturyzacji przedsiębiorstwa dłużnika
7. Głosowanie nad układem restrukturyzacyjnym
Wierzyciele oddają głosy nad propozycjami układowymi. Układ zostaje przyjęty, jeżeli uzyska większości wymagane przez Prawo restrukturyzacyjne
8. Złożenie wniosku o zatwierdzenie układu
Po przyjęciu układu składany jest do sądu wniosek o jego zatwierdzenie wraz z dokumentacją potwierdzającą przebieg i wynik głosowania
9. Zatwierdzenie i wykonywanie układu
Po prawomocnym zatwierdzeniu układu przedsiębiorca wykonuje jego warunki, w szczególności spłaca wierzycieli zgodnie z ustalonym harmonogramem
Cztery rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych
1. Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU)
Najszybsza i najmniej sformalizowana forma restrukturyzacji prowadzona z udziałem doradcy restrukturyzacyjnego wybranego przez dłużnika. Może być prowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania.
2. Przyspieszone postępowanie układowe
Jest to stosunkowo szybkie postępowanie sądowe prowadzone z udziałem nadzorcy sądowego wyznaczonego przez sąd restrukturyzacyjny. Może być otwarte, gdy wierzytelności sporne nie przekraczają 15% ogólne sumy wierzytelności. Cechą charakterystyczną jest uproszczony tryb sporządzania spisu wierzytelności.
3. Postępowanie układowe
Bardziej złożone postępowanie sądowe przeznaczone dla dłużników z bardziej rozbudowaną strukturą zadłużenia, gdy suma wierzytelności spornych przekracza 15%. Przewiduje standardowy tryb sporządzania spisu wierzytelności z możliwością wnoszenia sprzeciwów. Prowadzone z udziałem nadzorcy wyznaczonego przez sąd.
4. Postępowanie sanacyjne
Najbardziej rozbudowany rodzaj postępowania restrukturyzacyjnego, z reguły bardziej czasochłonny i kosztowny, ale zapewniający najszerszy zakres instrumentów sanacyjnych. Postępowanie prowadzone jest z udziałem zarządcy wyznaczonego przez sąd, który co do zasady przejmuje zarząd nad przedsiębiorstwem dłużnika.
Jakie zobowiązania firmy mogą zostać objęte układem?
W zależności od konkretnej sytuacji restrukturyzacja może obejmować zobowiązania wobec:
kontrahentów
banków i instytucji finansowych
leasingodawców
ZUS
urzędu skarbowego
innych wierzycieli publicznoprawnych i prywatnych
Zakres wierzytelności objętych układem oraz sposób ich restrukturyzacji zależy m.in. od daty powstania zobowiązania, rodzaju wierzytelności, istniejących zabezpieczeń i przepisów szczególnych.Nie wszystkie zobowiązania są obejmowane układem na takich samych zasadach. Prawo restrukturyzacyjne przewiduje również wierzytelności wyłączone z układu albo wymagające zgody wierzyciela.
Restrukturyzacja dopasowana do formy prowadzenia działalności
Restrukturyzacja JDG
W przypadku jednoosobowej działalności szczególne znaczenie ma odpowiedzialność przedsiębiorcy całym majątkiem, a także wpływ restrukturyzacji na zobowiązania firmowe i prywatne
Restrukturyzacja spółki z o.o.
W przypadku spółki z o.o. trzeba uwzględnić nie tylko sytuację finansową samej spółki, ale również ryzyka związane z odpowiedzialnością członków zarządu za jej zobowiązania
Restrukturyzacja spółek osobowych
W spółkach osobowych istotne znaczenie ma zarówno sytuacja finansowa spółki, jak i zakres odpowiedzialności jej wspólników oraz wpływ restrukturyzacji na ich majątek osobisty
Restrukturyzacja gospodarstwa rolnego
W przypadku gospodarstwa rolnego analiza powinna uwzględniać specyfikę majątku, sezonowość, źródła finansowania oraz znaczenie kluczowych składników dla dalszej działalności
Postępowanie o zatwierdzenie układu – najczęściej wybierana ścieżka restrukturyzacji
W postępowaniu o zatwierdzenie układu przedsiębiorca wybiera licencjonowanego doradcę restrukturyzacyjnego, który pełni funkcję nadzorcy układu. Postępowanie pozwala przygotować propozycje układowe, przeprowadzić głosowanie wierzycieli i – w razie przyjęcia układu – wystąpić do sądu o jego zatwierdzenie.
Po przygotowaniu wymaganych dokumentów nadzorca układu może, jeżeli spełnione są ustawowe warunki, dokonać obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Z obwieszczeniem wiążą się istotne skutki prawne dotyczące m.in. ochrony przed egzekucją i określonych umów przedsiębiorstwa.
PZU nie jest jednak właściwym rozwiązaniem dla każdej firmy. Przed jego rozpoczęciem należy m.in. zbadać strukturę wierzytelności spornych, wierzycieli zabezpieczonych oraz realną możliwość uzyskania większości potrzebnej do przyjęcia układu.
Kiedy restrukturyzacja może nie być właściwym rozwiązaniem?
Restrukturyzacja nie powinna służyć wyłącznie odsunięciu w czasie nieuniknionej niewypłacalności. Przedsiębiorca musi mieć realną perspektywę dalszego funkcjonowania oraz wykonania proponowanego układu.
Szczególnej ostrożności wymaga sytuacja, gdy:
- podstawowa działalność przedsiębiorstwa pozostaje trwale nierentowna,
- firma nie jest w stanie regulować zobowiązań powstających na bieżąco,
- brak jest realnego źródła finansowania dalszej działalności,
- proponowane raty układowe nie znajdują pokrycia w prognozowanym cash flow,
- struktura wierzycieli powoduje, że uzyskanie wymaganej większości jest mało prawdopodobne,
- działania naprawcze rozpoczęto na tak późnym etapie, że kontynuowanie działalności nie przedstawia już ekonomicznego uzasadnienia.
W takich sytuacjach konieczne może być przeanalizowanie innych rozwiązań, w tym postępowania upadłościowego.
Ile kosztuje restrukturyzacja firmy?
Koszt restrukturyzacji zależy przede wszystkim od wybranego rodzaju postępowania, wysokości i struktury zadłużenia, liczby wierzycieli oraz stopnia skomplikowania sytuacji przedsiębiorstwa.
W postępowaniu o zatwierdzenie układu istotnym elementem kosztu jest wynagrodzenie nadzorcy układu ustalane w umowie z przedsiębiorcą, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów w przypadkach, w których znajdują zastosowanie.
Po wstępnej analizie sytuacji przedstawiam przedsiębiorcy zakres prac i zasady wynagrodzenia przed rozpoczęciem postępowania.
Sprawdź, czy restrukturyzacja może uratować Twoją firmę
Im wcześniej zostanie przeanalizowana sytuacja przedsiębiorstwa, tym większy pozostaje zakres możliwych działań.
Podczas wstępnej rozmowy ustalimy przede wszystkim:jaka jest skala i struktura zadłużenia, czy istnieje realna podstawa do restrukturyzacji, jaki rodzaj postępowania może być odpowiedni, jakie działania należy podjąć w pierwszej kolejności.
Restrukturyzacja: najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy restrukturyzacja zatrzymuje komornika?
Restrukturyzacja może zapewnić przedsiębiorcy ochronę przed egzekucją, ale moment powstania i zakres ochrony zależą od rodzaju postępowania. W PZU istotne skutki ochronne wiążą się z dokonaniem obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego.
Czy restrukturyzacją można objąć ZUS i urząd skarbowy?
Co do zasady zobowiązania publicznoprawne mogą uczestniczyć w restrukturyzacji, jednak w odniesieniu do niektórych należności, pomocy publicznej i składek obowiązują szczególne zasady.
Czy firma może nadal działać podczas restrukturyzacji?
Tak. Podstawowym celem restrukturyzacji jest umożliwienie przedsiębiorstwu kontynuowania działalności i uniknięcia upadłości, o ile istnieją ku temu podstawy ekonomiczne.
Czy można zmniejszyć zadłużenie firmy?
Propozycje układowe mogą przewidywać m.in. częściową redukcję zobowiązań, ale jej wysokość nie jest automatyczna. Warunki układu zależą od sytuacji przedsiębiorstwa oraz wyniku głosowania wierzycieli i zatwierdzenia układu.
Czy restrukturyzacja obejmuje leasing?
Wierzytelności leasingowe oraz sama umowa leasingu wymagają odrębnej analizy. Znaczenie mają m.in. moment powstania należności i rodzaj umowy leasingu.
Dowiedz się więcej: Restrukturyzacja umowy leasingu
Ile trwa restrukturyzacja?
Czas zależy od rodzaju postępowania, liczby wierzycieli, stopnia skomplikowania sprawy oraz przebiegu głosowania i postępowania sądowego. PZU jest z reguły mniej sformalizowane niż klasyczne postępowania sądowe.
Czy wierzyciele muszą zgodzić się na restrukturyzację?
Układ wymaga uzyskania większości określonej w Prawie restrukturyzacyjnym. Nie jest jednak konieczna jednomyślność wszystkich wierzycieli.
Co się stanie, jeśli restrukturyzacja się nie powiedzie?
Zależy to od sytuacji przedsiębiorstwa i etapu postępowania. Możliwe jest rozważenie innego trybu restrukturyzacji, a w określonych sytuacjach konieczne może stać się postępowanie upadłościowe.
Checklista: Co przygotować do wstępnej analizy restrukturyzacji?
Restrukturyzacja – doradca restrukturyzacyjny
Przygotowanie kompletnej dokumentacji znacząco przyspiesza restrukturyzację i zwiększa szanse na skuteczny układ z wierzycielami. Przed rozpoczęciem postępowania restrukturyzacyjnego warto zebrać dane finansowe, umowy oraz informacje o zobowiązaniach, aby doradca restrukturyzacyjny mógł rzetelnie ocenić sytuację i dobrać właściwy tryb postępowania.
Checklista dokumentów
Na pierwszym etapie pomocne będą:
- lista wierzycieli i aktualnego zadłużenia,
- informacje o zaległościach wobec ZUS i US,
- kredyty, leasingi i factoring,
- informacje o prowadzonych egzekucjach,
- podstawowe dane finansowe przedsiębiorstwa,
- zestawienie należności,
- informacje o majątku i zabezpieczeniach,
Nie trzeba jednak posiadać kompletnej dokumentacji przed pierwszym kontaktem z kancelarią. Zakres danych wymaganych do dalszej analizy można ustalić podczas wstępnej rozmowy.