Kancelaria Prawna RESPO
Weksel in blanco jako forma zabezpieczenia umowy
Weksel in blanco jako forma zabezpieczenia umowy
Weksel in blanco jako forma zabezpieczenia umowy: dowiedz się, czym jest weksel in blanco i deklaracja wekslowa oraz jak go podpisać i wypełnić.
Z tego wpisu dowiesz się:
- Czym jest weksel i zobowiązanie wekslowe?
- Jakie są obowiązkowe elementy weksla?
- Czym jest weksel in blanco?
- Co to jest deklaracja wekslowa i w czyim interesie jest wystawiana?
- Jak prawidłowo wystawić weksel in blanco?
- Jak wypełnić weksel niezupełny?
- Kiedy weksel in blanco jest nieważny?
- Kto powinien podpisać weksel w imieniu spółki prawa handlowego?
Czym jest weksel i zobowiązanie wekslowe?
Weksel to rodzaj papieru wartościowego, którego regulacja znajduje się w ustawie Prawo wekslowe. Weksel zawiera przyrzeczenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej przez wystawcę lub polecenie bezwarunkowe zapłacenia określonej sumy pieniężnej przez osobę trzecią. Charakterystyczną cechą weksla jest to, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny w tym sensie, że dla jego ważności nie ma znaczenia istnienie lub ważność zobowiązania, ze względu na które weksel został wystawiony. Prawa z weksla mogą być przeniesione przez indos lub cesję. Specyficznym rodzajem weksla jest weksel in blanco, czyli weksel niezupełny w chwili wystawienia, którego funkcja to dodatkowe zabezpieczenie wykonania zobowiązań. Weksel dotyczy przeważnie zabezpieczenia zobowiązań z pożyczek, kredytów, leasingów itp. Na podstawie weksla możliwe jest uzyskanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, który z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia. Ponadto nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. Co więcej w postępowaniu z weksla ciężar dowodu, że zobowiązanie wynikające ze stosunku podstawowego nie istnieje lub istnieje w mniejszym zakresie, obciąża dłużnika wekslowego. Z tych względów weksel in blanco jest stosunkowo przydatnym sposobem zabezpieczenia.
Jakie są obowiązkowe elementy weksla?
Weksel może zostać w pełni wypełniony już w chwili wystawienia. Wówczas mamy do czynienia z wekslem zupełnym. Weksel taki, jeżeli zawiera przyrzeczenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej, jest wekslem własnym, którego elementy obejmują: nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono, oznaczenie terminu płatności, oznaczenie miejsca płatności, nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana, oznaczenie daty i miejsca wystawienia, podpis wystawcy weksla.
Wystawienie weksla nie wymaga obecności notariusza ani specjalnych blankietów weksla. Dokument, który nie będzie jednak zawierał niektórych elementów wymienionych wyżej nie będzie uważany za weksel własny, z wyjątkiem przypadków takich jak:
– weksel własny bez oznaczenia terminu płatności uważa się za płatny za okazaniem,
– w braku osobnego oznaczenia, miejsce wystawienia weksla uważa się za miejsce płatności, a także za miejsce zamieszkania wystawcy,
– weksel własny, w którym nie oznaczono miejsca wystawienia, uważa się za wystawiony w miejscu, podanym obok nazwiska wystawcy.
Czym jest weksel in blanco?
W przypadku weksla in blanco mamy do czynienia z wekslem niezupełnym w chwili wystawienia, a więc nie zawierającym co najmniej jednego z elementów weksla, które przewiduje prawo wekslowe. W związku z tym, że weksle te stosuje się w celu zabezpieczenia wykonania umowy, uzupełnienie weksla następuje dopiero w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika. Najczęściej takie weksle nie mają wpisanej kwoty do zapłaty, gdyż w momencie ich wystawienia nie wiadomo jeszcze jaka będzie ewentualna wysokość zobowiązania i czy w ogóle powstanie jakaś zaległość po stronie dłużnika. Jeśli taka zaległość powstanie, wówczas wierzyciel uzupełnia weksel na aktualną kwotę zobowiązań dłużnika.

Weksel in blanco jako forma zabezpieczenia umowy: wierzyciel może puścić weksel w obieg, co wiąże się z dużym ryzykiem dla dłużnika
Co to jest deklaracja wekslowa i w czyim interesie wystawiany jest ten dokument?
Deklaracja wekslowa, czyli porozumienie wekslowe zawierane przez obie strony czynności prawnej, określa warunki wypełnienia weksla niezupełnego, tj. uzupełnienia go o brakujące elementy w sytuacji określonej w porozumieniu wekslowym. Podpisanie deklaracji wekslowej stanowi w istocie zawarcie umowy. Deklaracja najczęściej zawiera postanowienia wskazujące, że weksel zostanie wypełniony gdy nastąpi niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań z umowy, o czym dłużnik wekslowy zostanie powiadomiony listem poleconym wysłanym na 7 dni przed terminem płatności na adres wskazany w deklaracji. Należy podkreślić, że jest to dokument wystawiany w interesie dłużnika, a więc jego posiadanie i okazanie w celu wykazania wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem leży w jego wyłącznym interesie. Dysponowanie deklaracją wekslową może pomóc obronić się dłużnikowi na przykład w sytuacji, gdy wierzyciel wypełnia weksel in blanco na zawyżoną kwotę.
Wierzyciel wekslowy nie ma obowiązku przedstawiania deklaracji wekslowej w postępowaniu sądowym, z wyjątkiem spraw w których dłużnikiem jest konsument. W postępowaniach przeciwko konsumentom obecnie konieczne jest przedstawienie łącznie z pozwem umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem oraz deklaracji wekslowej.
Jak prawidłowo wystawić weksel in blanco?
Weksel in blanco to rodzaj weksla, który może być pozbawiony praktycznie wszystkich cech weksla i zawierać w zasadzie tylko podpis wystawcy lub poręczyciela znajdujący się pod zwrotem „zapłacę za ten weksel”. Weksel taki będzie prawidłowo wystawionym wekslem in blanco. Jednakże podpisanie takiego weksla, który będzie zawierał tak minimalną treść, będzie bardzo niebezpieczne dla dłużnika, ponieważ w przypadku jego wypełnienia niezgodnie z porozumieniem, udowodnienie naruszenia postanowień deklaracji wekslowej będzie utrudnione. Oczywiście ryzyka związane z wystawieniem weksla in blanco można zminimalizować.
Z punktu widzenia osoby podpisującej weksel bezpieczniej jest uzupełnić go przynajmniej o datę jego wystawienia, oznaczenie wekslobiorcy, zwrot „nie na zlecenie” oraz wpisanie, że w dniu wystawienia weksla sporządzono deklarację wekslową do weksla, która z kolei będzie precyzyjnie określać warunki jego wypełnienia. W ten sposób podpisując weksel in blanco zapewnimy sobie możliwość wykazania, że deklaracja wekslowa, którą posiadamy, dotyczy konkretnego weksla, który nie został wypełniony zgodnie z porozumieniem.
Wystawienie weksla z minimalną treścią może być niebezpieczne również dlatego, że osoba uprawniona do otrzymania zapłaty z weksla (pierwotny wierzyciel) może puścić weksel w obieg, tj. przenieść prawa z weksla na inną osobę w drodze indosu. Jest to o tyle ryzykowne, że osoby, przeciw którym dochodzi się praw z weksla, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami, opartymi na swoich stosunkach osobistych z wystawcą weksla lub z posiadaczami poprzednimi, chyba że posiadacz, nabywając weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika. Takie udowodnienie, że nowy wierzyciel nabywając weksel działał świadomie na szkodę dłużnika może być praktycznie niemożliwe. Takiemu niebezpieczeństwu może zapobiec umieszczenie na wekslu klauzuli „nie na zlecenie”.
Jak wypełnić weksel niezupełny?
Uzupełniając weksel in blanco należy pamiętać, aby wypełnić go zgodnie z deklaracją wekslową. Ponadto weksel powinien być uzupełniony poprzez wpisanie:
– miejsca wystawienia, tj. wpisanie pełnej nazwy miejscowości jego wystawienia,
– daty wystawienia, poprzez wpisanie jej słownie lub cyfrowo,
– terminu płatności weksla, najlepiej poprzez wpisanie konkretnej daty słownie lub cyfrowo, aczkolwiek prawo wekslowe przewiduje, że weksel może być płatny również za okazaniem, w pewien czas po okazaniu lub w pewien czas po dacie,
– bezwarunkowego przyrzeczenia zapłaty za weksel (np. „zapłacę za ten weksel na zlecenie”),
– remitenta, czyli podmiotu na rzecz którego ma nastąpić zapłata,
– kwoty do zapłaty słownie i cyfrowo oraz określenie waluty płatności (suma wekslowa),
– miejsca płatności, poprzez wpisanie pełnej nazwy miejscowości.

Weksel in blanco jako forma zabezpieczenia umowy: ryzyko wystawienia weksla można zminimalizować dbając o bezpieczne wypełnienie weksla
Kiedy weksel in blanco jest nieważny?
Dopiero kiedy wszystkie elementy weksla in blanco zostaną uzupełnione będzie on mógł być wykorzystany przez wierzyciela. Ważne jest zatem prawidłowe wypełnienie treści weksla.
Weksel in blanco nie będzie ważny, przede wszystkim jeśli nie będzie zawierał podpisu wystawcy weksla, poręczyciela lub trasata. Ponadto nieważny będzie weksel, który nie zawiera innych obligatoryjnych elementów, takich jak np. pełna nazwa miejscowości wystawienia. Wpisanie miejscowości wystawienia w formie jej skrótu będzie skutkowało nieważnością weksla. Tak samo jak np. wpisanie remitenta będącego spółką z pominięciem prawidłowo określonej formy prawnej działalności. Wypełniając weksel należy zatem pamiętać, aby uzupełnić weksel o wszystkie przewidziane ustawą elementy, z uwzględnieniem postanowień deklaracji wekslowej.
Kto powinien podpisać weksel in blanco w imieniu dłużnika będącego spółką handlową?
Jeśli weksel wystawia spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka jawna, komandytowa, komandytowo-akcyjna, partnerska lub akcyjna, wówczas weksel podpisują osoby uprawnione do reprezentacji poprzez zamieszczenie podpisu pod pieczęcią firmową spółki i oznaczeniem, w jakim charakterze działa podpisujący. Można również ustanowić dodatkowe zabezpieczenie w postaci poręczenia wekslowego członka zarządu, poprzez wpisanie na wekslu słowa „poręczam”, „awal”, „gwarantuję” i złożenie pod nim podpisu w postaci samego imienia i nazwiska osoby, która pełni funkcję członka zarządu, tj. bez pieczęci firmowej i bez wskazania stanowiska.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Zobacz również:
Upadłość Cinkciarz.pl? Co jeśli sąd ogłosi upadłość cinkciarza
Upadłość Cinkciarz.pl? Co jeśli sąd ogłosi upadłość cinkciarza? Jak zgłosić wierzytelność i odzyskać środki w postępowaniu upadłościowym
Zmiany Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) od 1 marca 2026 – nowelizacja z 5.08.2025
Zmiany Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) od 1 marca 2026 – nowelizacja z 5.08.2025 r. Sprawdź, co się zmieni w kpc!
Zmiany Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) od 10 września 2025 – nowelizacja z 5.08.2025
Omówienie: zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego (KPC) od 10 września 2025. Nowelizacja z 5.08.2025. Kluczowe zmiany w procedurze cywilnej
Wygrana w sprawie nieautoryzowanych transakcji płatniczych z Alior Bank SA
Sąd Okręgowy w Legnicy zasądził od banku zwrot kwot nieautoryzowanych transakcji płatniczych. Dowiedz się, jak Kancelaria skutecznie walczy o prawa klientów w sporach z bankami.