Kancelaria Prawna RESPO
Upadłość konsumencka a emerytura. Jakie potrącenia z emerytury dokonywane są przez syndyka masy upadłości?
Upadłość konsumencka a emerytura. Jakie potrącenia z emerytury dokonywane są przez syndyka masy upadłości?
„Upadłość konsumencka a emerytura” to temat, o który często pytają klienci. Na czym polegają potrącenia z emerytury oraz ile emerytury zajmuje syndyk po ogłoszeniu upadłości? To tematy, które powinien wziąć pod uwagę emeryt rozważający złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Dowiesz się tego z poniższego wpisu.
Spis treści:
- Emerytura a masa upadłościowa
- Zajęcie świadczenia emerytalnego przez syndyka
- Jaką część emerytury może zająć syndyk?
- Ile wynosi kwota emerytury wolna od egzekucji i potrąceń?
- Inne wyłączenia z masy upadłości – 150% kwoty kryterium dochodowego
- Czy można wnioskować o zwiększenie kwoty wolnej od zajęcia?
- Często zadawane pytania (FAQs)
- Czy syndyk może zająć 13 lub 14. emeryturę?
- Jak długo syndyk zajmuje emeryturę?
- Jaka część wynagrodzenia pracującego emeryta podlega zajęciu przez syndyka?
- Podsumowanie
Emerytura a masa upadłościowa
Wraz z ogłoszeniem upadłości sąd upadłościowy powołuje syndyka, którego zadaniem jest zarządzanie majątkiem upadłego wchodzącym w skład masy upadłości. Należy bowiem zauważyć, że ogłoszenie upadłości skutkuje tym, że majątek upadłego staje się masą upadłości. W skład masy upadłości zasadniczo wchodzi cały majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego. Syndyk będzie dążył do sprzedaży majątku upadłego i przeznaczenia środków w ten sposób uzyskanych na spłatę długów upadłego.
Wobec tego, że w skład masy upadłości wchodzi również majątek nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, to również emerytura upadłego wejdzie w skład masy upadłościowej. Jednak nie cała. Emeryt musi bowiem oczywiście mieć pozostawione środki na utrzymanie się w okresie prowadzenia postępowania. Przepisy stanowią, że do masy nie wchodzi mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.).
Zajęcie świadczenia emerytalnego przez syndyka po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej
Ogłoszenie upadłości skutkuje tym, że przychód upadłego w zakresie podlegającym zajęciu wchodzi w skład masy upadłościowej. W ten sposób syndyk zajmuje część przychodu upadłego dłużnika celem przeznaczenia uzyskanych środków na spłatę zadłużenia. Syndyk przejmuje część przychodu, która podlega zajęciu. Z kolei pozostała część, która nie podlega zajęciu przekazywana jest upadłemu. W ten sposób możemy mówić o części emerytury zajętej przez syndyka oraz części emerytury, która jest wolna od zajęcia. Tą częścią emerytury wolną od zajęcia upadły może swobodnie rozporządzać, natomiast resztę musi oddać syndykowi masy upadłości. Ile wynosi część emerytury wolna od egzekucji i potrącenia?
Jaką część emerytury z ZUS może zająć syndyk masy upadłości?
Prawo upadłościowe stanowi w przepisie art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy, że do masy upadłości nie wchodzi mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawa Prawo upadłościowe nie precyzuje jednakże zasad zajęcia emerytury przez syndyka masy upadłości. To jaka kwota emerytury nie podlega zajęciu określa Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z art. 833 § 4 k.p.c. świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. W ten sposób następuje odesłanie do stosowania przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z przepisem art. 141a ww. ustawy: W razie wystąpienia syndyka z roszczeniem o przekazywanie świadczeń należnych upadłemu od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) do masy upadłości – przekazaniu podlega część świadczenia, pozostała po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1–2a i 4, ustalona w wysokości nie wyższej niż 25% świadczenia przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, z zachowaniem kwoty, o której mowa w art. 141 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a.
PRZYKŁAD:
Upadły emeryt otrzymuje emeryturę w kwocie 2700 zł brutto. 25% od kwoty emerytury brutto wynosi 675 złotych, która wejdzie do masy upadłości. Potrącenie z emerytury dokonywane przez syndyka nie może zatem przekroczyć 675 złotych. Emerytowi zostanie z kolei przekazana pozostała kwota, po odliczeniu składki zdrowotnej oraz zaliczki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz ew. innych potrąceń, o których mowa w art. 141a ustawy.
Upadłość konsumencka a emerytura - co do zasady syndyk zajmie nie więcej niż 25% emerytury, jednak emerytowi musi zostać kwota wolna od egzekucji i potrąceń
Ile wynosi kwota emerytury wolna od egzekucji i potrąceń?
Drugim limitem jaki przewidują przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest kwota wolna od egzekucji i potrąceń, określona początkowo w ustawie w wysokości 825 zł, a w odniesieniu do świadczeń alimentacyjnych 500 złotych. Z kolei w przypadku sum egzekwowanych na pokrycie opłat z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej kwota wolna od egzekucji i potrąceń wynosiła 200 złotych.
Kwoty te podlegają corocznej waloryzacji od dnia 1 marca na zasadach określonych dla emerytur i rent. Aktualną kwotę ogłasza Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Od 1 marca 2023 r. kwota wolna od zajęcia z emerytury w przypadku egzekwowania należności niealimentacyjnych wynosi 1125,26 zł, a przypadku sum egzekwowanych na pokrycie należności alimentacyjnych 681,97 zł. Z kolei w przypadku sum egzekwowanych na pokrycie opłat z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej kwota wolna od egzekucji i potrąceń wynosi 272,78 złotych.
PRZYKŁAD:
Upadły emeryt otrzymuje emeryturę w kwocie 1588,44 zł brutto (najniższa emerytura w 2023 r.). Wysokość najniższej emerytury netto wynosi z kolei 1445,48 złotych. Od 1 marca 2023 r. kwota wolna od zajęcia z emerytury w przypadku egzekwowania należności niealimentacyjnych wynosi 1125,26 złotych. 25% od kwoty emerytury brutto wynosi 397,11 złotych. Wobec tego jednak, że do masy upadłości przekazaniu podlega część świadczenia, pozostała po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych ustalona w wysokości nie wyższej niż 25% świadczenia brutto z zachowaniem kwoty wolnej od zajęcia, to ZUS musi oddać syndykowi masy upadłościowej kwotę 320,22 złotych (1445,48 zł – 1125,26).
Inne wyłączenia z masy upadłości - 150% kwoty kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej
Oprócz tego prawo upadłościowe określa, że nie wchodzi do masy upadłości również część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie art. 62 ust. 1 p.u. odpowiada kwocie stanowiącej 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Kwota określona w wymienionym wyżej art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi w 2023 roku 776 zł dla osoby samotnie gospodarującej, a zatem 150% tej kwoty wynosi 1164 złotych. Kwota ta jest obecnie niższa niż kwota wolna od egzekucji i potrąceń z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, więc jej praktyczne znaczenie w odniesieniu do świadczeń emerytalnych jest ograniczone.
Prawo upadłościowe przewiduje również, że w przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, na której utrzymaniu pozostają inne osoby, nie wchodzi do masy upadłości także część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie art. 62 ust. 1 odpowiada iloczynowi liczby osób pozostających na utrzymaniu upadłego oraz upadłego i 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi w 2023 r. dla osoby w rodzinie – 600 zł, a więc 150% tej kwoty to 900 zł.
PRZYKŁAD:
Upadły otrzymuje emeryturę w wysokości 2700 zł netto miesięcznie. Jednocześnie ma na utrzymaniu żonę i dziecko. Syndyk nie może w ogóle zająć upadłemu emerytury: 900 zł x 3 osoby w rodzinie wynosi bowiem 2700 złotych.
Jednocześnie, jeżeli członek rodziny upadłego osiąga dochód w wysokości przewyższającej 150% kwoty kryterium dochodowego (900 zł), to przy obliczaniu części dochodu upadłego, która nie wchodzi do masy, nie bierzemy pod uwagę tej osoby.
Czy można wnioskować o zwiększenie kwoty wolnej od zajęcia przysługującej emerytowi?
Zgodnie z prawem upadłościowym istnieje możliwość ustalenia w inny sposób części dochodu upadłego, która nie wejdzie do masy upadłościowej. Na wniosek upadłego lub syndyka sąd może podjąć decyzję w tym przedmiocie biorąc pod uwagę szczególne potrzeby upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich stan zdrowia, potrzeby mieszkaniowe oraz możliwości ich zaspokojenia. Wysokość emerytury, którą otrzyma upadły może być zatem w uzasadnionych przypadkach określona w sposób korzystniejszy niż wynikałoby to z przepisów.
Upadłość konsumencka a emerytura - upadły emeryt może wnioskować o zwiększenie kwoty dochodu wyłączonego z masy upadłości
Często zadawane pytania (FAQs) - na temat potrąceń ze świadczenia emerytalnego emeryta
Czy syndyk może zająć 13 lub 14. emeryturę?
Środki pochodzące z trzynastej i czternastej emerytury nie podlegają zajęciu przez syndyka. Zgodnie z ustawą o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów z kwoty dodatkowego świadczenia nie dokonuje się potrąceń i egzekucji. Oznacza to, że trzynasta i czternasta emerytura nie wchodzą do masy upadłościowej i upadły emeryt może nimi swobodnie rozporządzać przeznaczają uzyskane w ten sposób środki na swoje potrzeby.
Jak długo syndyk zajmuje emeryturę?
Syndyk zajmuje emeryturę w toku tzw. właściwego postępowania upadłościowego (postępowanie po ogłoszeniu upadłości). Postępowanie to rozpoczyna się wydaniem przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości, a kończy się wraz z uprawomocnieniem się postanowienia o ustaleniu planu spłaty, postanowienia o umorzeniu zobowiązań bez ustalenia plany spłaty lub postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań bez ustalenia planu spłaty.
Jaka część wynagrodzenia pracującego emeryta podlega zajęciu przez syndyka?
Syndyk masy upadłości może zająć do 50% kwoty wynagrodzenia, która jest przelewana na rachunek masy upadłości, w przypadku zadłużenia niealimentacyjnego. Jednocześnie upadłemu musi pozostać kwota nie niższa niż minimalne wynagrodzenie. Natomiast w przypadku zaległości alimentacyjnych upadłego do masy upadłości trafi maksymalnie 60% wynagrodzenia. W przypadku zaległości alimentacyjnych nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zatem w przypadku płacenia alimentów do masy upadłości trafi kwota nie uwzględniająca minimalnej kwoty wolnej od zajęcia.
Więcej na ten temat dowiesz się z wpisu: Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę.
Podsumowanie - Upadłość konsumencka a emerytura
⇒ Ogłoszenie upadłości skutkuje tym, że majątek upadłego staje się masą upadłości. W skład masy upadłości zasadniczo wchodzi cały majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego.
⇒ Wobec tego, że w skład masy upadłości wchodzi również majątek nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, to również emerytura upadłego wejdzie w skład masy upadłościowej. Jednak nie cała.
⇒ To jaka kwota emerytury nie podlega zajęciu określa ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
⇒ Co do zasady syndyk zajmie nie więcej niż 25% emerytury. Drugim limitem jaki przewidują przepisy ustawy jest kwota wolna od egzekucji i potrąceń, która od 1 marca 2023 r. wynosi 1125,26 złotych.
⇒ Ponadto istnieje możliwość ustalenia na wniosek upadłego w inny sposób części dochodu upadłego, która nie wejdzie do masy upadłościowej.
Kancelaria Prawna Radca Prawny - Upadłość konsumencka a emerytura
Jako radca prawny i doradca restrukturyzacyjny zapewniam doradztwo upadłościowe w zakresie przygotowania wniosku o upadłość oraz na wszystkich etapach postępowania upadłościowego.
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach upadłościowych na jakimkolwiek etapie postępowania, to zapraszam do kontaktu z kancelarią.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Zobacz również:
Jak zgłosić wierzytelność do syndyka Cinkciarz.pl?
Upadłość Cinkciarz.pl! Jak zgłosić wierzytelność do syndyka w postępowaniu upadłościowym. Masz 30 dni od ogłoszenia upadłości przez sąd.
Sąd Rejonowy w Zielonej Górze ogłosił upadłość kantoru Cinkciarz.pl
Sąd Rejonowy w Zielonej Górze ogłosił upadłość kantoru internetowego Cinkciarz.pl! W postępowaniu upadłościowym został wyznaczony syndyk.
Upadłość Cinkciarz.pl? Co jeśli sąd ogłosi upadłość cinkciarza
Upadłość Cinkciarz.pl? Co jeśli sąd ogłosi upadłość cinkciarza? Jak zgłosić wierzytelność i odzyskać środki w postępowaniu upadłościowym
Upadłość konsumencka a mieszkanie
Upadłość konsumencka a mieszkanie: Jak upadłość wpływa na Twoje mieszkanie? Kancelaria prawna wyjaśnia zasady dotyczące mieszkania w upadłości.