Kancelaria Prawna RESPO

Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę

Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę. Ile wynagrodzenia zajmuje syndyk?

„Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę” to temat, o który często pytają mnie klienci. Na czym polegają potrącenia z wynagrodzenia oraz ile wynagrodzenia zajmuje syndyk po ogłoszeniu upadłości? Dowiesz się tego z poniższego wpisu.

Spis treści:

Wynagrodzenie za pracę a masa upadłości
Zajęcie wynagrodzenia przez syndyka po ogłoszeniu upadłości
Jaką część wynagrodzenia z umowy o pracę może zająć syndyk?
Jaką część dochodu zabierze mi syndyk w przypadku umów zlecenia i o dzieło?
Ile wynosi kwota wolna od zajęcia, gdy upadły ma rodzinę?
Czy można wnioskować o zwiększenie kwoty wolnej od zajęcia?
Jak długo syndyk zajmuje wynagrodzenie za pracę?
Często zadawane pytania (FAQs)
Podsumowanie

Wynagrodzenie za pracę a masa upadłości

W momencie ogłoszenia upadłości sąd wyznacza syndyka, którego funkcję może pełnić osobą posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a majątek upadłego staje się masą upadłości zarządzaną przez syndyka. W skład masy upadłości co do zasady wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego. Zgodnie z przepisem art. 57 p.u. upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń pod rygorem umorzenia postępowania. Obejmuje to również dokumenty dotyczące zatrudnienia. Syndyk działa w celu likwidacji masy upadłości i przeznaczenia uzyskanych kwot na spłatę zobowiązań masy upadłości, kosztów postępowania i wierzycieli upadłego. Po ogłoszeniu upadłości upadły traci więc możliwość rozporządzania swoim majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości na rzecz syndyka. Dotyczy to również wynagrodzenia za pracę upadłego, które jest ujmowane w spisie należności sporządzanym przez syndyka. Jednakże nie całego. Zgodnie z przepisami prawa upadłościowego nie wchodzi do masy upadłości wynagrodzenie za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu. Zajęcie wynagrodzenia za pracę przez syndyka odbywa się na zasadach określonych w kodeksie pracy.

Kim jest Syndyk Masy Upadłości i co robi?

Zajęcie wynagrodzenia przez syndyka po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej

Po ogłoszeniu upadłości dochód upadłego w części podlegającej zajęciu wchodzi do masy upadłości zarządzanej przez syndyka. Oznacza to, że syndyk przejmuje część dochodu upadłego w celu przeznaczenia go na spłatę zobowiązań masy, kosztów postępowania i należności wierzycieli. Syndykowi przekazywana jest część dochodu upadłego podlegająca zajęciu, natomiast pozostały część dochodu w zakresie niepodlegającym zajęciu przysługuje upadłemu. Stąd można mówić o części wynagrodzenia zajętej przez syndyka oraz części wynagrodzenia wolnej od zajęcia syndyka, którą samodzielnie zarządza upadły.

Jaką część wynagrodzenia z umowy o pracę może zająć syndyk?

Zgodnie z przepisem art. 63 p.u.: nie wchodzi do masy upadłości wynagrodzenie za pracę w części niepodlegającej zajęciu. Prawo upadłościowe nie określa jednak zasad zajęcia wynagrodzenia upadłego pracownika przez syndyka. Część wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę nie podlegającą zajęciu określają przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony wynagrodzenia za pracę (art. 87 i następne k.p.). Zgodnie z przepisami kodeksu pracy syndyk może zająć do połowy wynagrodzenia (50%) za pracę w przypadku posiadania przez upadłego zobowiązań niealimentacyjnych.

PRZYKŁAD:
Sąd ogłosił upadłość osoby zarabiającej na podstawie umowy o pracę 6000 zł netto miesięcznie. Syndyk może dokonać zajęcia do wysokości połowy wynagrodzenia, czyli 3000 złotych na miesiąc.

Jednocześnie syndyk musi pozostawić upadłemu kwotę nie niższą niż minimalne wynagrodzenie za pracę (minimalna kwota wolna od zajęcia).

PRZYKŁAD:
Upadły zarabia na podstawie umowy o pracę 4000 zł netto miesięcznie. Wobec tego, że od 1 lipca 2023 r. nastąpiło podwyższenie kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które wynosi obecnie ponad 2780 zł netto (a dokładnie 2783,86 zł), syndyk ma prawo zająć upadłemu kwotę do wysokości minimalnego wynagrodzenia, czyli 1220 złotych (4000-2780).

W przypadku gdy upadły posiada zaległości alimentacyjne syndyk może zająć do 60 procent wynagrodzenia. Jednocześnie w przypadku zaległości alimentacyjnych nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

PRZYKŁAD:
Upadły zarabia na podstawie umowy o pracę 3000 zł netto miesięcznie. Wobec tego, że od 1 lipca 2023 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi ponad 2780 zł netto, to syndyk może zająć upadłemu wynagrodzenie w kwocie 220 złotych. Jeżeli jednak upadły ma zaległości alimentacyjne, wówczas to ograniczenie nie obowiązuje i do masy upadłości wchodzi 3/5 wynagrodzenia, czyli w tym przypadku 1800 złotych. W rezultacie upadłemu pozostanie 1200 złotych.

Ponadto w przypadku posiadania przez upadłego zobowiązań alimentacyjnych do pełnej wysokości podlegają potrąceniu nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej.

W sytuacji zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwota niepodlegająca zajęciu podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu.

PRZYKŁAD:
Upadły zarabia na podstawie umowy o pracę 1500 zł netto miesięcznie pracując na pół etatu. Wobec tego, że upadły pracuje na pół etatu, to w jego przypadku kwota wolna od zajęcia wynosi 1390 złotych (2780/2=1390 złotych). Wobec tego syndyk zajmie upadłemu 110 złotych.

Przepisy prawa upadłościowego określają dodatkowo, że do masy upadłości nie wchodzi także część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie art. 62 ust. 1 odpowiada kwocie stanowiącej 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi w 2023 r. dla osoby samotnie gospodarującej 776 zł, a więc 150% tej kwoty to 1164 zł. Ma to w szczególności znaczenie w przypadku posiadania przez upadłego zobowiązań alimentacyjnych, w odniesieniu do których nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia. W takim przypadku upadłemu po potrąceniu może pozostać kwota niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, jednak nie niższa niż 150% kwoty kryterium dochodowego.

PRZYKŁAD:
Upadły zarabia na podstawie umowy o pracę 2780 zł netto miesięcznie (wynagrodzenie minimalne) i jest osobą samotnie gospodarującą. Jednocześnie upadły ma zaległości alimentacyjne, wobec czego syndyk co do zasady mógłby zająć upadłemu trzy piąte wynagrodzenia, czyli w tym przypadku 1668 złotych, gdyby nie 150% kryterium dochodowego. Wówczas upadłemu pozostałoby 1112 złotych. Ponieważ jest to kwota niższa od 150% kwoty kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej (1164 zł), to w rezultacie syndyk zabierze upadłemu kwotę 1616 złotych, tak aby upadłemu pozostała kwota 1164 złotych.

Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę - co do zasady syndyk może zająć połowę wynagrodzenia

Jaką część dochodu zabierze mi syndyk w przypadku umowy zlecenia i umowy o dzieło?

Obecnie wysokość zajęcia wynagrodzenia z umowy zlecenia lub umowy o dzieło określają przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W tym zakresie generalnie obowiązują te same zasady co w przypadku umowy o pracę, o ile wymienione umowy spełniają pewne warunki. Ustawodawca przewidział mianowicie, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące części wynagrodzenia nie podlegającej zajęciu stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną.

Ile wynosi kwota wolna od zajęcia, gdy upadły ma rodzinę?

Przepisy prawa upadłościowego określają dodatkowo, że w przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, na której utrzymaniu pozostają inne osoby, do masy upadłości nie wchodzi także część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie art. 62 ust. 1 odpowiada iloczynowi liczby osób pozostających na utrzymaniu upadłego oraz upadłego i 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi w 2023 r. dla osoby w rodzinie – 600 zł, a więc 150% tej kwoty to 900 zł.

PRZYKŁAD:
Upadły zarabia na podstawie umowy o pracę 3600 zł netto miesięcznie. Jednocześnie ma na utrzymaniu 3 dzieci. Syndyk nie może w ogóle zająć upadłemu wynagrodzenia: 900 zł x 4 osoby w rodzinie wynosi bowiem 3600 złotych.

Jednocześnie, jeżeli członek rodziny upadłego osiąga dochód w wysokości przewyższającej 150% kwoty kryterium dochodowego (900 zł), to przy obliczaniu części dochodu upadłego, która nie wchodzi do masy, nie bierzemy pod uwagę tej osoby.

Czy można wnioskować o zwiększenie kwoty wolnej od zajęcia określonej w kodeksie pracy?

Postępowanie upadłościowe przewiduje możliwość określenia w inny sposób części dochodu upadłego, która nie wchodzi do masy upadłości. Decyzję w tym przedmiocie podejmuje sąd na wniosek upadłego lub syndyka biorąc pod uwagę szczególne potrzeby upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich stan zdrowia, potrzeby mieszkaniowe oraz możliwości ich zaspokojenia. Wysokość wynagrodzenia, którą otrzyma upadły może być zatem w uzasadnionych przypadkach określona w sposób korzystniejszy niż wynikałoby to z przepisów.

Jak długo syndyk zajmuje wynagrodzenie za pracę?

Syndyk zajmuje wynagrodzenie w trakcie trwania postępowania upadłościowego, a to rozpoczyna się w dniu wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości, a kończy się wraz z uprawomocnieniem się wydanego przez sąd postanowienia w przedmiocie ustalenia planu spłaty. Syndyk przestaje zatem zajmować wynagrodzenie po uprawomocnieniu się postanowienia o ustaleniu planu spłaty, postanowienia o umorzeniu zobowiązań bez ustalenia plany spłaty lub postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań bez ustalenia planu spłaty.

Upadłość konsumencka a potrącenia z wynagrodzenia - syndyk zajmuje część wynagrodzenia do czasu uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie ustalenia planu spłaty

Często zadawane pytania (FAQs) - syndyk a wypłata wynagrodzenia

Czy możliwe jest zajęcie przez syndyka wynagrodzenia z innych tytułów?

Do masy upadłości wchodzi wynagrodzenie nie tylko z umowy o pracę czy też z umowy zlecenia, ale również z innych tytułów, takich jak: umowa o dzieło, wynajem, emerytura lub renta.

Czy syndyk zabiera upadłemu świadczenie socjalne?

Osoby rozważające ogłoszenie upadłości często zadają pytanie, czy syndyk zajmie mi świadczenia socjalne lub 500+. W odpowiedzi na to pytanie należy zauważyć, że wolne od zajęcia przez syndyka są takie świadczenia jak: świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia alimentacyjne, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, zasiłki dla bezrobotnych, dodatki aktywizacyjne, stypendia oraz dodatki szkoleniowe. Syndyk nie zajmie zatem upadłemu świadczenia 500plus.

Ile wynoszą potrącenia z wynagrodzenia w przypadku gdy upadły musi płacić alimenty?

W przypadku gdy upadły musi płacić alimenty syndyk może zająć do 60 % wynagrodzenia. Jednocześnie nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, jednak upadłemu musi pozostać kwota nie niższa niż 150% kwoty kryterium dochodowego, czyli 1164 złotych.

Jaka kwota wynagrodzenia jest wolna od zajęcia?

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.

Jaką kwotę zajmuje syndyk w przypadku otrzymywania wynagrodzenia za granicą?

Część wynagrodzenia za pracę nie podlegającą zajęciu określają polskie przepisy, czyli omówione wyżej przepisy kodeksu pracy (art. 87 i nast. k.p.) stanowiące o zajęciu 50% wynagrodzenia. Jednakże upadłemu musi pozostać kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (kwota wolna od potrąceń). Określając kwotę wolną od potrąceń, należy z kolei wziąć pod uwagę przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązujące w kraju, w którym pracuje upadły. Kwota wolna od potrąceń nie obowiązuje jednak w przypadku gdy upadły płaci alimenty.

Czy syndyk zawiadamia pracodawcę o konieczności dokonywania potrąceń z wynagrodzenia upadłego?

Z reguły syndycy zawiadamiają pracodawcę o konieczności przekazywania do masy upadłości części wynagrodzenia upadłego wchodzącej w skład masy upadłościowej. W praktyce jednak nie zawsze tak jest. Czasem syndyk ogranicza się do zajęcia rachunku bankowego, na który wpłacane jest wynagrodzenie upadłego lub uzgadnia z upadłym sposób przekazywania części wynagrodzenia wchodzącego do masy upadłości.

Podsumowanie - Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę

⇒ W skład masy upadłości co do zasady wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego. Dotyczy to również wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez upadłego po ogłoszeniu upadłości. Jednakże nie całego. Zgodnie z przepisami prawa upadłościowego nie wchodzi do masy upadłości wynagrodzenie za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu.

⇒ Zgodnie z przepisami kodeksu pracy syndyk może zająć do połowy wynagrodzenia (50%) za pracę w przypadku posiadania przez upadłego zobowiązań niealimentacyjnych. Jednocześnie syndyk musi pozostawić upadłemu kwotę nie niższą niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

⇒ W przypadku gdy upadły posiada zaległości alimentacyjne syndyk może zająć do 60 procent wynagrodzenia. Jednocześnie w przypadku zaległości alimentacyjnych nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

⇒ Syndykowi przekazywana jest zatem część dochodu upadłego podlegająca zajęciu, natomiast pozostały część dochodu w zakresie niepodlegającym zajęciu przysługuje upadłemu i upadły może nią swobodnie dysponować.

⇒ Wysokość wynagrodzenia, którą otrzyma upadły może być w uzasadnionych przypadkach na wniosek upadłego określona w sposób korzystniejszy niż wynikałoby to z przepisów.

Kancelaria prawna Radca prawny - Upadłość konsumencka a wynagrodzenie za pracę

Jako radca prawny i doradca restrukturyzacyjny zapewniam pomoc prawną w sprawie ogłoszenia upadłości konsumenckiej, jak również po ogłoszeniu upadłości na każdym etapie postępowania.

Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach upadłości konsumenckiej, to zapraszam do kontaktu.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?

SKONTAKTUJ SIĘ Z KANCELARIĄ

Kancelaria RESPO Radca Prawny Doradca Restrukturyzacyjny Jarosław Kozłowski

Kancelaria Prawna RESPO