Słabe strony upadłości konsumenckiej
Upadłość konsumencka pozwala osobom fizycznym, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, pozbyć się swojego zadłużenia. Pomaga zatem w odzyskaniu kontroli nad swoimi finansami i umożliwia nowy start. Jednakże upadłość konsumencka ma również pewne wady. W tym wpisie omówimy, jakie są słabe strony upadłości konsumenckiej.
Przeczytaj również: „Jak wyjść z długów?”.
Spis treści:
- Jakie są wady upadłości konsumenckiej?
- Utrata swojego majątku przez dłużnika
- Wejście majątku wspólnego małżonków do masy upadłości
- Negatywny wpływ na sytuację współdłużników
- Bezskuteczność czynności prawnych
- Czas trwania i złożoność procedury
- Nie wszystkie długi zostaną umorzone
- Trudności w uzyskaniu kredytu
- Często zadawane pytania (FAQs)
- Podsumowanie
Jakie są wady upadłości konsumenckiej?
Nadrzędnym celem upadłości konsumenckiej jest oddłużenie niewypłacalnego dłużnika i osiągnięciu tego celu podporządkowane jest całe postępowanie. Chociaż upadłość konsumencka dla wielu osób zadłużonych przynosi praktycznie same korzyści, to jednak każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, gdyż nie dla wszystkich jej ogłoszenie będzie dobrym rozwiązaniem. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej niesie bowiem za sobą pewne negatywne konsekwencje, które dla niektórych będą neutralne, jednak dla innych będą nie do zaakceptowania. Dla tych drugich osób korzystniejsze od upadłości może okazać się skorzystanie z innych rozwiązań. Poniżej zostaną omówione główne minusy upadłości konsumenckiej. Warto jednak pamiętać, że poniższy wpis nie wyczerpuje wszystkich możliwych negatywnych konsekwencji, które mogą zaistnieć w indywidualnej sytuacji danego dłużnika, dlatego przed podjęciem decyzji o ogłoszeniu upadłości warto skonsultować swoją sprawę z prawnikiem. Przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej należy zatem całą sprawę dokładnie przemyśleć.
Utrata swojego majątku przez dłużnika
Z chwilą ogłoszenia upadłości przez sąd majątek upadłego staje się masą upadłości. Powstanie masy upadłości oznacza, że prawa do zarządu nad majątkiem przechodzą na syndyka masy upadłości. Zadaniem syndyka jest likwidacja masy upadłości, czyli sprzedaż jej składników. Środki w ten sposób uzyskane zostaną przeznaczone na spłatę zobowiązań masy upadłości, kosztów postępowania oraz wierzycieli upadłego. Utrata majątku będzie szczególnie uciążliwa dla dłużnika, jeśli posiada dom lub mieszkanie, w którym zamieszkuje. Jednakże należy zauważyć, że ich sprzedaż w toku upadłości konsumenckiej będzie dla dłużnika mniej uciążliwa niż w przypadku egzekucji komorniczej, gdyż prawo upadłościowe przewiduje możliwość wypłacenia upadłemu z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości kwoty na najem innego lokalu mieszkalnego na okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Rozwiązanie to stanowi dla dłużnika mechanizm ochrony przed bezdomnością.
Na marginesie należy odnotować, że na podstawie przepisów prawa upadłościowego istnieje możliwość przeprowadzenia upadłości z zachowaniem majątku dłużnika, jednak taka upadłość bez utraty majątku wymaga zawarcia układu z wierzycielami (oddłużenie w układzie konsumenckim).
Wejście majątku wspólnego małżonków do masy upadłości
Skutkiem ogłoszenia upadłości jest powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej. Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości. Małżonek upadłego może dochodzić należności z tytułu swojego udziału w majątku wspólnym w ramach upadłości, zgłaszając tę wierzytelność syndykowi.
Negatywny wpływ na sytuację współdłużników (małżonka, poręczyciela itp.)
Z chwilą ogłoszenia upadłości wierzyciele upadłego mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu upadłościowym, które zakończy się w momencie podjęcia przez sąd decyzji w przedmiocie planu spłaty. Wykonanie plany spłaty skutkować będzie z kolei umorzeniem długów. Jednakże umorzenie zobowiązań w upadłości konsumenckiej nie narusza praw wierzyciela wobec poręczycieli, współdłużników upadłego (np. małżonka lub innych osób, z którymi upadły wspólnie zaciągnął zobowiązanie) oraz dłużników rzeczowych, na których mieniu ustanowiono jako zabezpieczenie np. hipotekę lub zastaw. Ewentualne sprawy sądowe i postępowania egzekucyjne mogą być zatem dalej wszczynane i prowadzone wobec innych współdłużników upadłego, wobec których wierzyciele i komornicy mogą dalej podejmować czynności w celu wyegzekwowania długu.
Słabe strony upadłości konsumenckiej - upadłość niesie za sobą pewne negatywne konsekwencje, które dla niektórych będą do zaakceptowania
Bezskuteczność czynności prawnych
Po ogłoszeniu upadłości syndyk dokonuje weryfikacji informacji podanych we wniosku o upadłość oraz sytuacji upadłego. W tym celu zwraca się m.in. do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla upadłego z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących upadłego, mających wpływ na ocenę jego sytuacji majątkowej. Syndyk może również żądać od organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego. Syndyk składa też wniosek o poszukiwanie majątku upadłego przez komornika.
W ten sposób syndyk może powziąć informację na temat czynności, których upadły dokonywał przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Niektóre z tych czynności mogą zostać uznane za bezskuteczne z mocy prawa lub na podstawie orzeczenia sędziego-komisarza lub sądu. Za przykład można podać np. darowiznę dokonaną przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Syndyk może również wszcząć postępowanie z tzw. skargi pauliańskiej o uznanie czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną wobec masy upadłościowej.
Czas trwania postępowania i złożoność procedury upadłości konsumenckiej
Upadłość konsumencka to złożona i czasochłonna procedura, która składa się z wielu etapów o różnej specyfice. Wprawdzie w sprawach, w których upadli nie posiadają znacznego majątku lub wręcz żadnego majątku, postępowanie nie powinno się nadmiernie przeciągać, jednak nawet wówczas nie ma co liczyć na to, że ustalenie planu spłaty lub oddłużenie nastąpi w przeciągu kilku miesięcy. W sytuacji gdy upadły posiada majątek znacznych rozmiarów, wówczas cała procedura może zająć od momentu ogłoszenia upadłości do podjęcia przez sąd decyzji w przedmiocie ustalenia planu spłaty nawet kilka lat.
Dowiedz się: Ile trwa upadłość konsumencka?
Nie wszystkie długi zostaną umorzone
Zadaniem upadłości konsumenckiej jest oddłużenie, czyli umorzenie praktycznie wszystkich długów. Jednakże nie wszystkie długi zostaną anulowane w wyniku ogłoszenia upadłości konsumenckiej. W ramach upadłości konsumenckiej nie podlegają umorzeniu:
- zobowiązania o charakterze alimentacyjnym,
- zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
- zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
- zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie,
- zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem,
- zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.
Trudności w uzyskaniu kredytu
W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może bez zgody sądu dokonywać czynności prawnych, dotyczących jego majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu spłaty wierzycieli. Dotyczy to między innymi zaciągania kredytów i pożyczek. Ponadto informacja o upadłości przekazywana jest do BIK. Informacja ta będzie dostępna w BIK przez okres 10 lat, ograniczając zdolność kredytową byłego upadłego.
Słabe strony upadłości konsumenckiej - upadłość konsumencka to złożona i czasochłonna procedura, która może trwać nawet kilka lat
Często zadawane pytania (FAQs) - na temat słabych stron upadłości konsumenckiej
Czy po złożeniu wniosku o upadłość konsumencką można go cofnąć?
Cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości jest możliwe do czasu wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Sąd może jednak uznać cofnięcie wniosku za niedopuszczalne, jeżeli prowadziłoby to do pokrzywdzenia wierzycieli.
Przyczyny cofnięcia wniosku o ogłoszenie upadłości mogą różne. Czasem mogą wynikać z poprawienia się sytuacji finansowej upadłego, który może uznać, że korzystniej dla niego będzie spłacić wierzycieli i zachować majątek. Wówczas nie powinno być problemu z uznaniem cofnięcia przez sąd za dopuszczalne. Może się też okazać, że upadły zdecyduje się na cofnięcie wniosku, ponieważ na etapie jego składania nie zdawał sobie sprawy z wszystkich negatywnych konsekwencji ogłoszenia upadłości. Mógł na przykład nie zdawać sobie sprawy z tego, że niektóre z jego czynności dokonanych przed złożeniem wniosku mogą zostać uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości. Wówczas sąd może uznać cofnięcie wniosku za niedopuszczalne, jako prowadzące do pokrzywdzenia wierzycieli.
Czy cofnięcie wniosku możliwe jest po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Po ogłoszeniu upadłości cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie jest już dopuszczalne. Upadły może jednak złożyć wniosek o umorzenie postępowania. Sąd nie umorzy postępowania, jeżeli umorzenie postępowania mogłoby skutkować pokrzywdzeniem wierzycieli. Warto również pamiętać, że na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania przysługuje zażalenie.
Na czym polega zarządzanie majątkiem przez syndyka masy upadłości?
Po ogłoszeniu upadłości co do zasady cały majątek upadłego wchodzi w skład masy upadłości, która będzie zarządza przez syndyka. Upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń. Upadły jest również obowiązany udzielać syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku.
Po ogłoszeniu upadłości upadły kontaktuje się w sprawie swojego zadłużenia i majątku z syndykiem, a ewentualne postępowania egzekucyjne, które były wobec niego prowadzone zostają zawieszone, a następnie umorzone z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu.
Masa upadłości służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Zadaniem syndyka jest m.in. likwidacja masy upadłości, czyli sprzedaż składników wchodzących w jej skład. Środki w ten sposób uzyskane zostaną przeznaczone za zaspokojenie zobowiązań masy upadłościowej, kosztów postepowania i wierzycieli upadłego.
Czy ogłoszenie upadłości i powstanie masy upadłości oznacza utratę całego majątku przez dłużnika?
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego. Do masy upadłości zalicza się zatem nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, prawa majątkowej itd. Zatem ogłoszenie upadłości oznacza utratę majątku przez dłużnika, jednak nie całego. Istnieją pewne wyłączenia z masy upadłości. Na przykład nie wchodzi w skład masy upadłości mienie, które jest wyłączone od egzekucji, a także wynagrodzenie za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu (co do zasady syndyk może zająć do 50 % zarobków).
Podsumowanie - Słabe strony upadłości konsumenckiej
⇒ Ogłoszenie upadłości konsumenckiej niesie za sobą pewne negatywne konsekwencje, które dla niektórych będą neutralne, jednak dla innych będą nie do zaakceptowania.
⇒ Z chwilą ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która będzie przeznaczona na spłatę kosztów postępowania i wierzycieli upadłego.
⇒ Skutkiem ogłoszenia upadłości jest również utrata majątku wspólnego małżonków, który co do zasady wchodzi w skład masy upadłości.
⇒ Umorzenie zobowiązań w upadłości konsumenckiej nie narusza praw wierzyciela wobec poręczycieli, współdłużników upadłego (np. małżonka lub innych osób, z którymi upadły wspólnie zaciągnął zobowiązanie) oraz dłużników rzeczowych, na których mieniu ustanowiono jako zabezpieczenie np. hipotekę lub zastaw.
⇒ Syndyk może powziąć informację na temat czynności, których upadły dokonywał przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości (np. o darowiźnie dokonanej przez upadłego). Niektóre z tych czynności mogą zostać uznane za bezskuteczne z mocy prawa lub na podstawie orzeczenia sędziego-komisarza lub sądu.
⇒ Należy również pamiętać, że w ramach upadłości nie wszystkie długi zostaną anulowane. Na przykład nie podlegają umorzeniu zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.
Kancelaria Upadłościowa Radca Prawny - Pomoc prawnika od upadłości
Jako radca prawny i doradca restrukturyzacyjny zapewniam doradztwo upadłościowe w zakresie przygotowania wniosku o upadłość oraz na wszystkich etapach postępowania upadłościowego.
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach upadłości konsumenckiej na jakimkolwiek etapie postępowania, to zapraszam do kontaktu z kancelarią.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
