Kancelaria Prawna RESPO

Jak wygląda rozprawa sądowa?

Jak wygląda rozprawa sądowa? Jak się przygotować i gdzie zająć miejsce w sądzie?

Pierwsza rozprawa i wizyta w sądzie często budzi wiele emocji. Klienci często pytają mnie: Jak wygląda rozprawa sądowa? Artykuł ten przedstawia podstawowe zasady etykiety sądowej. Dowiedz się jak zachować się w sądzie, a także o co może Cię zapytać sędzia oraz jak długo trwa rozprawa.

Spis treści:

W jaki sposób dowiemy się o terminie rozprawy?
Jak przygotować się do rozprawy sądowej?
Kto jest uczestnikiem postępowania? Powód i pozwany
Kto jeszcze bierze udział w procesie? Świadek, biegły
Jak zachować się w sądzie?
Jak przebiega rozprawa w sądzie cywilnym?
Ile trwa rozprawa sądowa?
„Jak wygląda rozprawa sądowa?” – Często zadawane pytania (FAQs)

W jaki sposób dowiemy się o terminie rozprawy?

O wyznaczeniu pierwszej rozprawy zostaniesz zawiadomiony przez sąd listownie. Z kolei o kolejnych rozprawach możesz być zawiadomiony przez ogłoszenie terminu rozprawy na posiedzeniu, na którym jesteś obecny. Jeżeli natomiast z jakichś względów nie byłeś obecny na rozprawie, na której został wyznaczony jej kolejny termin, wówczas sąd zawiadomi Cię o kolejnym terminie na piśmie. Wezwanie na rozprawę powinno być Ci doręczone co najmniej na tydzień przed posiedzeniem. Jednakże w wypadkach pilnych termin ten może być skrócony do 3 dni.

Ponadto, jeżeli sąd uzna to za niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy, może Cię wezwać na rozprawę również w inny sposób, który uzna za najbardziej celowy. Oznacza to, że wyjątkowo sąd może Cię wezwać do stawiennictwa na rozprawę również telefonicznie, w tym przez wiadomość SMS lub przez wiadomość e-mail, faks itp.

Co istotne sąd może Cię wezwać jako stronę do stawienia się na rozprawę osobiście lub poprzestać na wezwaniu Twojego pełnomocnika. Oznacza to, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika często Twoja obecność na rozprawie będzie dobrowolna.

Jak przygotować się do rozprawy sądowej?

Udając się do sądu weź ze sobą dowód osobisty lub paszport. Osoby wchodzące do budynku sądu są bowiem legitymowane przez policję sądową. Ponadto tożsamość osób sprawdza też przewodniczący składu sędziowskiego podczas rozprawy.

Ważny jest również właściwy ubiór, który nie będzie godził w powagę sądu. O ile nie musisz przychodzić do sądu w garniturze, to jednak krótkie spodenki i sandały nie będą dobrym wyborem. Najlepiej ubrać się formalnie i skromnie, w sposób, który będzie neutralny i nie będzie negatywnie wpływał na postrzeganie danej osoby przez sędziego oraz inne osoby biorące udział w rozprawie.

Jeżeli zostałeś wezwany do sądu w charakterze świadka Twoim zadaniem będzie opowiedzenie o tym, co jest Ci wiadome w sprawie. Przesłuchanie świadka rozpoczyna się od zadania świadkowi pytań dotyczących jego osoby oraz stosunku do stron. Od świadka odbiera się również przyrzeczenie. Świadek zasadniczo składa zeznanie ustnie, zaczynając od odpowiedzi na pytania przewodniczącego, co i z jakiego źródła wiadomo mu w sprawie, po czym sędziowie i strony mogą w tymże przedmiocie zadawać mu pytania. Jeżeli czegoś nie wiesz lub nie pamiętasz jakichś informacji, poinformuj o tym sąd. Przesłuchanie często dotyczy odległych w czasie faktów, dlatego nikogo nie zdziwi, jeśli nie będziesz pamiętał jakichś szczegółów sytuacji sprzed kilku lat. Na pytania sądu odpowiadaj konkretnie i na temat. Pamiętaj, że w trakcie przesłuchania w charakterze świadka nie możesz posiłkować się dokumentami i notatkami.

Jeżeli zostałeś wezwany do sądu w charakterze strony, przygotowanie do rozprawy będzie przebiegać nieco inaczej. W takim przypadku ważne, abyś przypomniał sobie i uporządkował swoje stanowisko w sprawie razem z uzasadnieniem, a więc to czego domagasz się w procesie oraz na jakich twierdzeniach, faktach i dowodach opierasz swoje żądania. Na rozprawę warto zabrać ze sobą posiadaną dokumentację sądową. Przed rozprawą możesz też zapoznać się z aktami sprawy i materiałem dowodowym w czytelni akt. Dzięki temu będziesz wiedział, co ma wydarzyć się na rozprawie. Przykładowo, jeżeli na rozprawę zostali wezwani świadkowie lub biegły, taka informacja znajdzie się w aktach. Dzięki temu będziesz wiedział, że należy przygotować listę pytań do świadków lub biegłego.

Kto jest uczestnikiem postępowania? Powód i pozwany

To jak wygląda rozprawa w sądzie zależy przede wszystkim od naszej roli w procesie. W przypadku rozprawy cywilnej stronami są zwykle powód i pozwany. Powodem jest ta osoba, która wszczęła postępowanie sądowe wytaczając powództwo (wnosząc pozew do sądu). Pozwanym jest z kolei ten podmiot, przeciwko któremu powództwo zostało skierowane. Wytoczenie powództwa polega na dochodzeniu swoich praw podmiotowych przed sądem przez powoda wobec pozwanego, który – zdaniem powoda – owe prawa narusza lub im zagraża.

Zatem bądąc powodem w procesie będziemy domagali się:
1. określonego świadczenia, czyli nakazania pozwanemu zachowania się w ściśle określony sposób (np. zapłata określonej kwoty, nakazanie przeprosin za naruszenie dóbr osobistych, wydanie rzeczy, opróżnienie lokalu),
2. ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego (np. ustalenie nieważności testamentu, stwierdzenie istnienia stosunku pracy),
3. ukształtowania prawa lub stosunku prawnego (np. nakazanie złożenia oświadczenia woli w zakresie zawarcia umowy przyrzeczonej).

Natomiast będąc pozwnym będziemy zwykle zaprzeczali prawom powoda, czyli będziemy domagali się oddalenia powództwa.

Dowiedz się również: Ile kosztuje wniesienie sprawy do sądu?

Jak wygląda rozprawa sądowa? Zależy to przede wszystkim od naszej roli w procesie. Z jednej strony mamy powoda, występującego z określonym żądaniem, a z drugiej strony pozwanego, który będzie się przed tym żądaniem bronił

Kto jeszcze bierze udział w procesie? Świadek, biegły

Obok stron postępowania w postępowaniach cywilnych mogą brać udział różne inne podmioty, takie jak prokurator, organizacja pozarządowa, rzecznik konsumentów (są to podmioty na prawach strony), a także inne podmioty, takie jak świadek, biegły lub tłumacz, które biorą udział w postępowaniu w roli określonej przez prawo cywilne procesowe (kodeks postępowania cywilnego).

Jak zachować się w sądzie?

Do sądu warto przybyć z zapasem czasu, który pozwoli nam bez stresu przejść przez bramki i odszukać właściwą salę. Jest to istotne zwłaszcza w większych sądach, w których odnalezienie właściwej sali może być czasochłonne i w których tworzą się kolejki do bramek, gdzie policja sądowa weryfikuje tożsamość osób i sprawdza czy do sądu nie są wnoszone niebezpieczne przedmioty. Nierzadko zdarza się też, że po przybyciu pod salę wskazaną w zawiadomieniu o rozprawie, na wokandzie widnieje informacja o zmianie sali. Dlatego warto dysponować zapasem czasu, który pozwali nam bezstresowo odnaleźć właściwą salę.

Będąc w budynku sądu należy zachować powagę i spokój, a na sali sądowej należy zachować ciszę, a także wyciszyć telefon komórkowy. W czasie rozprawy każda osoba powinna powstać z miejsca, gdy przemawia do sądu lub gdy sąd zwraca się do niej. Zwracając się do sądu powinniśmy posługiwać się formułą „Wysoki Sądzie”. Ponadto w trakcie przesłuchania, nawet wówczas gdy odpowiadamy na pytania stron czy też ich pełnomocników, odpowiedzi kierujemy do sądu. Oprócz tego nie przerywamy innym wypowiedzi, jak również nie komentujemy i nie poprawiamy zeznań świadków. Nawet jeśli nie zgadzamy się z tym co mówią świadkowie, czas składania zeznań, to nie czas na polemikę, ale na zadawanie pytań.

Przewodniczący składu sądu może upomnieć osobę, która narusza powagę, spokój lub porządek czynności sądowych, a po bezskutecznym upomnieniu może ją wydalić z sali rozpraw. W razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może ukarać osobę, która dopuściła się tego czynu karą porządkową grzywny.

Jak przebiega rozprawa w sądzie cywilnym?

Przede wszystkim rozprawy są jawne, a więc co do zasady każda pełnoletnia osoba może uczestniczyć w nich w charakterze publiczności. Jednakże sąd może zarządzać odbycie posiedzenia przy drzwiach zamkniętych, jeżeli np. publiczne rozpoznanie sprawy zagraża porządkowi publicznemu lub moralności, gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub mają być roztrząsane szczegóły życia rodzinnego.

To jak przebiega rozprawa sądowa w konkretnej sprawie zależy od wielu czynników, jednak można wyróżnić pewne konieczne etapy każdej sprawy. Przebieg rozprawy zaczyna się od wywołania sprawy. W praktyce wywołaniem sprawy zajmuje się protokolant, który informuje osoby oczekujące przed salą, że dana sprawa (sprawa z powództwa X przeciwko Y) będzie teraz rozpoznawana.

Rozprawą kieruje przewodniczący składu sędziowskiego, który otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia. Pod nadzorem przewodniczącego protokolant sporządza protokół z przebiegu rozprawy sądowej.

Po wejściu na salę rozpraw i zajęciu miejsc, sąd sprawdzi obecność. Po sprawdzeniu obecności osób wezwanych na rozprawę następuje opuszczenie sali przez świadków, a powód i pozwany przedstawiają swoje stanowiska. Na początku rozprawy strony przedstawiają swoje żądania i wnioski. Głos najpierw zabiera powód, a później pozwany. Na kolejnym etapie postępowania sąd dopuszcza i przeprowadza dowody. Postępowanie dowodowe może obejmować dowody z dokumentów, przesłuchanie świadków, czy też dowód z opinii biegłego. Świadkowie po złożeniu zeznań mogą opuścić sąd lub pozostać na sali.

Po przeprowadzeniu dowodów przewodniczący składu sędziowskiego udziela głosu stronom i zamyka rozprawę. Po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Sąd może również odroczyć ogłoszenie wyroku na termin podany po zamknięciu rozprawy.

Ile trwa rozprawa sądowa?

Odpowiadając na pytanie o czas trwania rozprawy w sądzie cywilnym należy rozgraniczyć dwie kwestie, a mianowicie czas trwania pojedynczej rozprawy oraz całego procesu sądowego. Ich czas zależy od wielu czynników, takich jak: stopień skomplikowania sprawy i postępowania dowodowego, zachowania stron i innych osób biorących udział w procesie (świadków, biegłych), obciążenie pracą danego sądu.

Czas trwania całego procesu sądowego, w ramach którego może być wyznaczonych wiele rozpraw, trudno dokładnie oszacować, jednak, opierając się jedynie na statystyce, należy liczyć się z oczekiwaniem od 5 miesięcy do około 12 miesięcy na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. W sprawach, w których ma być przeprowadzonych wiele dowodów, czas ten może się znacznie wydłużyć.

Z kolei pojedyncza rozprawa może trwać od kilkunastu minut do nawet kilku godzin. Zazwyczaj największy wpływ na czas trwania rozprawy ma liczba osób wezwanych na przesłuchanie w charakterze strony lub świadka.

Jak wygląda rozprawa sądowa? Przygotowanie do rozprawy zacznij od przejrzenia akt. W razie potrzeby umów się na wizytę w czytelni akt

Często zadawane pytania (FAQs) - Jak wygląda rozprawa sądowa?

Co wziąć na rozprawę w sądzie?

Choć nie jest to konieczne, do sądu warto wziąć zawiadomienie lub wezwanie na rozprawę, ze wskazaną sygnaturą sprawy, numerem sali oraz godziną rozprawy. Jeżeli jesteś stroną postępowania warto zabrać ze sobą dokumentację sądową w danej sprawie. Ponieważ na rozprawie sąd sprawdza tożsamość osób wezwanych, należy mieć przy sobie dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport).

Skąd wiemy że czekamy pod właściwą salą rozpraw?

Mimo że numer sali podany jest w zawiadomieniu lub wezwaniu na rozprawę, czasem zdarza się zmiana sali. Po stawieniu się pod salą wskazaną w piśmie z sądu należy zatem odszukać na wokandzie swoją sprawę, aby upewnić się, że nie nastąpiła zmiana sali. Jeżeli naszej sprawy nie ma na wokandzie, należy wyjaśnić sytuację w biurze obsługi interesantów lub sekretariacie danego wydziału.

Czym jest wokanda?

Wokanda jest niczym innym jak listą spraw sądowych, które mają być rozpoznane w danym dniu na sali sądowej. Wokanda może mieć postać kartki papieru wywieszonej przed salą rozpraw lub elektronicznej listy wyświetlanej na monitorze umieszczonym przed salą. Wokanda zawiera imiona i nazwiska orzeczników oraz ławników, sygnatury akt spraw wyznaczonych do rozpoznania w danym dniu, oznaczenie godzin, na które sprawy wyznaczono, imiona i nazwiska, nazwy lub firmy stron lub uczestników postępowania.

Co to jest sygnatura akt?

Sygnatura to identyfikator sprawy, mający postać kodu, w którym poprzez zapis tekstu i liczb przedstawia się oznaczenie akt konkretnej sprawy zarejestrowanej w danym sądzie. Sygnatura składa się z cyfry rzymskiej, określające wydział sądu (np. I, II, III, IV), oznaczenia repertorium (np. Ns, GNc, C), numeru porządkowego, określającego numer pod jakim sprawa została zarejestrowana w repertorium oraz dwóch cyfr oznaczających rok założenia akt sprawy. Przykładowo sygnatura może wyglądać w następujący sposób „IV GNc 1104/23”, gdzie:
– „IV” oznacza numer wydziału,
– „GNc” oznacza repertorium dla spraw gospodarczych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu nakazowym i upominawczym, a także podlegających rozpoznaniu w europejskim postępowaniu nakazowym,
– „1104” oznacza, że w danym repertorium zarejestrowano w danym roku 1104 sprawy tego rodzaju,
– „23” oznacza rok założenia akt.

Kiedy wejść na salę rozpraw?

Rozprawa sądowa rozpoczyna się od jej wywołania, dlatego po przybyciu pod właściwą salę powinniśmy cierpliwie oczekiwać na wywołanie sprawy, które zostanie dokonane przez protokolanta. Zazwyczaj protokolant wyjdzie przed salę i poinformuje osoby oczekujące, że dana sprawa będzie teraz rozpoznawana. Rzadziej to poinformowanie nastąpi przez głośnik umieszczony przed salą.

Gdzie usiąść po wejściu na salę rozpraw?

Po wejściu na salę powód lub wnioskodawca zajmuje miejsca przed stołem sędziowskim po prawej stronie sądu, a pozwany i inni uczestnicy postępowania – po lewej stronie sądu (patrząc od strony sądu). Odwracając sytuację, a zatem patrząc na twarz sędziego, powód zajmuje miejsce po lewej stronie, a pozwany siada po stronie przeciwnej, czyli po prawnej. Z kolei publiczność, w tym świadkowie, zajmują miejsca znajdujące się naprzeciwko stołu sędziowskiego. Na środku sali rozpraw znajduje się barierka, przy której stają osoby w momencie ich przesłuchania.

Czy możliwy jest udział w rozprawie w sposób zdalny?

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie rozprawy w sposób zdalny przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jej przeprowadzenie na odległość (posiedzenie zdalne), jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie wzgląd na charakter czynności, które mają być dokonane na posiedzeniu, a przeprowadzenie posiedzenia zdalnego zagwarantuje pełną ochronę praw procesowych stron i prawidłowy tok postępowania. Rozprawa zdalna przebiega zasadniczo w ten sam sposób, z tą różnicą, że na sali sądowej przebywają sędziowie i protokolant, a pozostałe osoby uczestniczące w posiedzeniu nie muszą przebywać w budynku sądu prowadzącego postępowanie, ale np. przed ekranem monitora w swoim domu.

Jak ubrany jest sędzia, radca prawny i adwokat?

Na rozprawie sędzia nosi strój urzędowy, którym jest toga z fioletowym żabotem, a sędzia przewodniczący także nakładany na kołnierz togi łańcuch z wizerunkiem orła. Z kolei radca prawny nosi togę z ciemnoniebieskim żabotem, natomiast adwokat togę z żabotem zielonym.

Jak nie stresować się w sądzie?

Rzetelne zapoznanie się dokumentami i materiałami związanymi ze sprawą pozwala zminimalizować stres związany z występowaniem w sądzie. Aby oszczędzić czas i stres oraz zmaksymalizować szanse na wygraną, warto również zaangażować do prowadzenia sprawy profesjonalnego pełnomocnika, tj. radcę prawnego lub adwokata. Taki pełnomocnik przejmie większość obowiązków związanych z przygotowaniem i prowadzeniem sprawy, co pozwoli klientowi skupić się na innych aspektach życia. Radca prawny lub adwokat opracuje optymalną strategię procesową oraz zajmie stanowisko procesowe w imieniu reprezentowanej strony, sformułuje wnioski dowodowe, zada pytania świadkom i zwróci uwagę na uchybienia sądu, wnosząc o wpisanie zastrzeżeń do protokołu. Taka profesjonalna pomoc zapewni większe prawdopodobieństwo pomyślnego rozstrzygnięcia sprawy.

Podsumowanie - Jak wygląda rozprawa sądowa?

⇒ Rozprawa sądowa rozpoczyna się od jej wywołania, dlatego po przybyciu pod właściwą salę powinniśmy cierpliwie oczekiwać na wywołanie sprawy. W praktyce wywołaniem sprawy zajmuje się protokolant, który informuje osoby oczekujące przed salą, że dana sprawa (sprawa z powództwa X przeciwko Y) będzie teraz rozpoznawana.

⇒ Po wejściu na salę powód zajmuje miejsca przed stołem sędziowskim po prawej stronie sądu, a pozwany po lewej stronie sądu (patrząc od strony sądu). Odwracając sytuację, a zatem patrząc na twarz sędziego, powód zajmuje miejsce po lewej stronie, a pozwany siada po stronie przeciwnej, czyli po prawnej. Z kolei publiczność, w tym świadkowie, zajmują miejsca znajdujące się naprzeciwko stołu sędziowskiego.

⇒ Po zajęciu miejsc, sąd sprawdza obecność, a następnie, a powód i pozwany przedstawiają swoje stanowiska. Głos najpierw zabiera powód, a później pozwany. Na kolejnym etapie postępowania sąd dopuszcza i przeprowadza dowody.

⇒ Na sali sądowej należy zachować ciszę, a także wyciszyć telefon komórkowy. W czasie rozprawy każda osoba powinna powstać z miejsca, gdy przemawia do sądu lub gdy sąd zwraca się do niej. Zwracając się do sądu powinniśmy posługiwać się formułą „Wysoki Sądzie”.

⇒ Po przeprowadzeniu dowodów przewodniczący składu sędziowskiego udziela głosu stronom i zamyka rozprawę. Po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów.

Kancelaria Prawna - pomoc prawnika w sprawach sądowych

Jako radca prawny zapewniam zapewniam pomoc procesową w sprawach cywilnych i gospodarczych. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach sądowych, to zapraszam do kontaktu z kancelarią.

Potrzebujesz pomocy prawnika?

SKONTAKTUJ SIĘ Z KANCELARIĄ

Kancelaria RESPO Radca Prawny Doradca Restrukturyzacyjny Jarosław Kozłowski

Kancelaria Prawna RESPO